Thánh Têrêsa Hài ĐỒng
và
Con ĐưỜng Thơ Ấu Thiêng Liêng
Lm Trần Đức Anh, OP
Sáng Chúa nhật 19-10-1997, trước sự hiện diện của gần 100 ngàn tín hữu, trong đó có 23 HY và hàng chục GM các nước, tại Quảng Trường Thánh Phêrô, ĐTC Gioan Phaolô II đă long trọng tôn phong thánh nữ Têrêxa Hài Đồng Giêsu làm Tiến Sĩ Hội Thánh. Thánh Nhân trở thành vị nữ Tiến Sĩ thứ 3 của Giáo Hội và là vị trẻ nhất, chỉ có 24 tuổi, trong số 33 vị Tiến Sĩ của Hội Thánh.
Trong bài giảng Thánh Lễ, ĐTC nhận xét Thánh nữ Têrêxa Hài Đồng không hề cắp sách đến đại học hoặc dự các khóa thần học quy củ nào, và cũng chẳng có bằng cấp. Nhưng sở dĩ Giáo Hội tôn phong Thánh Nữ làm Tiến Sĩ Hội Thánh chính là v́ Thánh Nữ đă mở ra một con đường nên thánh đặc biệt cho các tín hữu, con đường thơ ấu thiêng liêng. ĐTC nói: "Khi tuyên bố một vị nào là Tiến Sĩ Giáo Hội, Huấn Quyền của Hội Thánh muốn giới thiệu với tất cả các tín hữu, đặc biệt là những người thi hành sứ vụ rao giảng trong Giáo Hội hoặc những người thi hành công tác nghiên cứu và giảng dạy thần học, rằng đạo lư được một người tuyên xưng và rao giảng có thể là một điểm tham chiếu, không những v́ đạo lư ấy phù hợp với chân lư mạc khải, nhưng c̣n v́ đạo lư ấy mang lại ánh sáng mới cho các mầu nhiệm đức tin, một sự hiểu biết sâu xa hơn về mầu nhiệm Chúa Kitô."
Vài Nét TiỂu SỬ
Thánh Nữ Têrêxa sinh tại Alencon bên Pháp năm 1873. Cha Mẹ ngài là ông bà Louis Martin và Zélie Guérin rất đạo đức, đă được Bộ Phong Thánh nh́n nhận các nhân đức anh hùng, và Bộ cứu xét phép lạ để hoàn tất tiến tŕnh điều tra phong chân phước. Ông bà có 9 người con nhưng 4 người chết sớm. Trong 5 người con gái c̣n lại, Têrêxa là con út: 4 người vào ḍng kín Camêlô và Léonine đi tu ḍng Thăm Viếng.
Têrêxa mồ côi mẹ năm lên 4 tuổi, và gia đ́nh dọn về thành Lisieux. Têrêxa có ư định đi vào ḍng kín tại đây mặc dù tuổi c̣n nhỏ. Nhưng gia đ́nh cũng như Đức cha Hugonin đều chống lại dự án này nên Têrêxa quyết định xin phép thẳng với ĐGH. Năm 1887, cùng với cha và chị Céline, Têrêxa đi hành hương Roma và trong buổi tiếp kiến ngày 20 tháng 11 năm 1887, Têrêxa xin ĐGH Leo XIII cho phép vào ḍng kín mặc dù lúc đó mới được 14 tuổi. Nhưng cô chỉ nhận được một câu trở lời mơ hồ và được dẫn ra ngoài, nước mắt dàn dụa.
Trở về Lisieux, Têrêxa được phép ĐGM cho vào ḍng kín vào ngày 9-4-1888, lúc đó chị mới được 15 tuổi và 3 tháng. 24 nữ tu tiếp đón Têrêxa. Cuộc sống trong đan viện có nhiều cam go về mặt vật chất cũng như về kỷ luật. Chị Têrêxa ngày càng tiến triển trên con đường yêu mến Chúa. Ước muốn cứu rỗi các linh hồn thúc đẩy Têrêxa định xin tới ḍng kín Camêlô ở Sàigon, nhưng v́ bệnh lao phổi, nên chị Têrêxa phải bỏ ư định này và từ tháng 4 năm 1897, Têrêxa không thể tham dự đời sống cộng đoàn nữa. Chị qua đời ngày 30 tháng 9 năm 1897 lúc mới được 24 tuổi đời. Chỉ 27 năm sau đó, Đức Pio XI đă tôn phong Têrêxa Hài Đồng Giêsu lên bậc hiển thánh và 2 năm sau ngài tôn thánh nữ làm bổn mạng các xứ truyền giáo, giống như thánh Phanxicô Xavie, Tông đồ miền Viễn Đông.
Các tác phẨm cỦa thánh nỮ Têrêxa Hài ĐỒng:
Ngày 30 tháng 9 năm 1898, tức là đúng một năm sau khi Chị Têrêxa qua đời, Mẹ Agnès Chúa Giêsu và Mẹ Marie Gonzague đă cho ấn hành theo thông lệ một thư luân lưu về nữ tu quá cố và gửi tới tất cả các đan viện kín Camêlô. Chỉ khác một điều là bức thư này dày tới 476 trang. Tác phẩm đó mang tựa đề "Truyện một tâm hồn" và trở thành cuốn sách bán chạy nhất. Cuốn sách này được Mẹ Agnès soạn lại dựa trên 3 thủ bản A, B, C. Măi tới năm 1956, cha Francois de Sante Marie mới tŕnh bày bản phê b́nh, gồm các nguyên bản với phần dẫn nhập và chú thích.
+ Thủ bản A là tác phẩm được Têrêxa viết ra theo lời yêu cầu của Mẹ Agnès để kể lại những năm đầu tiên trong cuộc đời thánh nữ. "Truyện mùa xuân của một bông hoa trắng nhỏ", do Têrêxa dùng những giờ phút rảnh rỗi giữa công việc và kinh nguyện để viết lại.
+ Thủ bản B được Thánh Nữ Têrêxa kết thúc vào trung tuần tháng 9 năm 1896: Trong một cuộc tĩnh tâm trong cô tịch, Têrêxa nhận được lá thư của chị Marie Thánh Tâm xin Têrêxa chia sẻ những ánh sáng thiêng liêng đă nhận được trong cuộc tĩnh tâm ấy. Ngay ngày hôm ấy, 13-9-1896, Têrêxa trả lời cho chị Marie, thông báo cho chị kinh nguyện dài mà Têrêxa đă viết ngày 8-9-1896 trước đó để kỷ niệm ngày khấn ḍng, đồng thời kèm theo một thư dài. Thư này cùng với kinh nguyện vừa nói họp thành điều mà người ta gọi là "Thủ Bản B". Trong thủ bản này Têrêxa cũng kể lại một giấc mơ và mô tả các mong ước, các ơn gọi mà Têrêxa ước mong được sống.
+ Thủ bản C do Têrêxa viết ra trong những tháng trước khi qua đời và lần này chị cũng viết v́ đức vâng lời. Sứ mạng huynh đệ mà Têrêxa mô tả chính là một chứng tá sâu xa về đặc sủng Camêlô do Thánh Nữ Têrêxa Avila đă đề xướng khi cải tổ ḍng Camêlo.
Ngoài ra, c̣n có các Thư của Têrêxa được công bố toàn bộ vào năm 1948, gồm 266 thư và miếng giấy nhỏ để ghi. Các thư này được gửi cho những người thân yêu trong gia đ́nh, 7 giáo sĩ, 3 tu huynh và hai bạn gái. C̣n thiếu khoảng 60 thư Thánh Nữ Têrêxa viết cho cha giải tội và một số thư viết cho các "người anh thừa sai". Tất cả các thư cho thấy, mặc dù c̣n trẻ tuổi, nhưng Têrêxa đă thi hành nhiệm vụ hướng dẫn các linh hồn qua các thư từ đó.
Tập vở vàng gọi là Những Lời Sau Cùng, là tập hợp các lời cuối cùng của Têrêxa ghi lại trên cuốn vở của Mẹ Agnès. Tập này được chính Mẹ Agnès soạn lại, qua đó người ta thấy được chân dung của Thánh Nữ Têrêxa như một phụ nữ bị đóng đinh và chịu đau khổ khôn lường.
Năm 1952, cuốn Huấn dụ và Ghi niệm được công bố, rút từ những tuyên bố mà các nữ tập sinh ḍng kín Camêlô ở Lisieux đă cung khai trong cuộc điều tra phong chân phước cho Têrêxa.
Thánh nữ Têrêxa cũng viết 54 bài thơ, được thu thập lại và tŕnh bày trong ấn bản phê b́nh vào năm 1979. Ngày nay, sau 20 năm trời nghiên cứu, toàn bộ các tác phẩm của Thánh nữ Têrêxa đă được xuất bản theo nguyên tắc phê b́nh khoa học và được dịch ra các thứ tiếng.
SỨ ĐIỆP CỦA Thánh Têrêxa Hài
ĐỒng Cho ThỜi Nay
1. Thánh Nữ Têrêsa Hài Đồng đă khám phá và sống trọn con đường t́nh yêu, con đường thơ ấu trong Phúc Âm. Chính con đường đó đă dẫn đưa Têrêxa tới đỉnh cao thánh thiện và trở thành "Tiến Sĩ Hội Thánh", tức là bậc thầy về đàng thiêng liêng. Têrêxa đă ư thức về sự bất toàn và nhỏ bé của ḿnh, nên biết rằng ḿnh không thể nên hoàn thiện với sức riêng. Têrêxa đă t́m thấy trong Phúc Âm chân lư về sự "nhỏ bé", hoàn toàn tín thác nơi t́nh yêu Chúa, không cần phải trở nên "cao trọng", nhưng trở nên bé nhỏ trong ṿng tay của Chúa.
Trong bài thuyết tŕnh tại Lisieux hồi cuối tháng 9-1996, ĐHY Paul Poupard, người Pháp, Chủ tịch Hội Đồng Ṭa Thánh về Văn hóa, đă nêu những nét nổi bật trong sứ điệp của Thánh Nữ Têrêxa Hài Đồng cho nhân loại ngày nay như sau:
"Thiên Chúa là t́nh yêu. Ai ở trong t́nh yêu, th́ ở trong Thiên Chúa và Thiên Chúa ở trong người ấy" (1 Jn 4,16). Têrêxa không ngừng suy niệm về những lời trên đây của thánh Gioan và của Tin Mừng, để từ tâm hồn thánh nữ nảy sinh những trang nồng cháy t́nh yêu đối với Chúa Giêsu, những trang sách này như một tiếng vọng Con Tim của Chúa: 'Tôi hiểu rằng T́nh Yêu bao gồm mọi ơn gọi. T́nh Yêu là tất cả; T́nh Yêu tóm gọn mọi thời gian và không gian. Trong con tim của Giáo Hội là Mẹ Tôi, tôi sẽ là t́nh yêu' (...).
2. "Vậy ai trở nên bé nhỏ như trẻ em ấy, sẽ là người lớn nhất trong Nước Trời (...). Tại sao trở nên bé nhỏ? Thưa để chọn con đường thơ ấu được thánh nữ Têrêxa tái khám phá, và thánh nữ đă vẽ lại khi khám phá t́nh yêu của Thiên Chúa. Quan niệm của thánh nữ về Giáo Hội thật là độc đáo và táo bạo: trong con tim của Giáo Hội là Mẹ tôi, tôi sẽ là T́nh Yêu. Khi Têrêxa mô tả viễn tượng lớn lao trên đây cho chị ruột là Maria Thánh Tâm ngày 8 tháng 9 năm 1896, thánh nữ đă 23 tuổi và chỉ c̣n sống được một năm nữa. Chắc hẳn thánh nữ phải có một nhận thức sâu xa về Thiên Chúa cũng như về Giáo Hội nên mới có thể quả quyết rằng Giáo Hội có một con tim, và trái tim ấy nồng nhiệt t́nh yêu. Chúng ta hăy đọc lại những lời tuyệt diệu đó, vừa đơn sơ và sâu xa, được sách Giáo Lư của Hội Thánh Công Giáo (n. 826) lấy lại:
'Tôi hiểu rằng nếu Giáo Hội có một thân ḿnh, gồm những chi thể khác nhau, th́ chi thể cần thiết nhất, cao thượng nhất trong tất cả các chi thể mà Giáo Hội không thể thiếu được, tôi hiểu rằng Giáo Hội có một Trái Tim, và Trái Tim ấy nồng cháy T́nh Yêu. Tôi hiểu rằng Chỉ có T́nh Yêu mới làm cho các chi thể của Giáo Hội hành động, và nếu T́nh Yêu ấy tắt lịm đi, th́ các Tông Đồ sẽ không c̣n rao giảng Phúc Âm nữa, các vị Tử Đạo sẽ từ chối không đổ máu đàu... Tôi hiểu rằng T́nh Yêu bao gồm mọi ơn gọi. T́nh Yêu là tất cả; T́nh Yêu tóm gọn mọi thời gian và không gian... Nói tắt một lời, T́nh Yêu là vĩnh cửu! Lúc ấy tôi kêu lên: Lạy Chúa Giêsu, t́nh yêu của con, ơn gọi của con, nay con đă t́m được rồi, ơn gọi của con chính là T́nh Yêu. Thực vậy, con đă t́m được chỗ của con trong Giáo Hội, và chỗ đó, lạy Chúa, chính Chúa đă cho con. Trong con tim của Giáo Hội là Mẹ con, con sẽ là t́nh yêu' (...).
3. "Là Tiến sĩ T́nh Yêu, thánh nữ Têrêxa từng biết rơ thử thách của đức tin trong một thế giới bị nghi ngờ và vô tín ngưỡng vây bủa. Về phương diện đó, thánh nữ Têrêxa có tính chất hết sức thời sự, trong một nền văn hóa quá chú trọng đến các phương tiện nhưng ít quan tâm tới mục đích, tạo nên sự bất măn sâu xa, gây nên sự trống rỗng sâu rộng, gợi lên tiếng kêu lo âu. Nhiều người ngày nay cảm thấy mang máng tiếng gọi của Thiên Chúa T́nh Yêu. Chỉ một ḿnh Chúa mới có thể đáp ứng thực sự những mong đợi của con tim và trí tuệ loài người, trong cuộc t́m kiếm t́nh thương và chân lư, ánh sáng và sự tươi đẹp. Như Đức Gioan Phaolô II đă nói ở Lisieux: 'Chúng ta cảm tạ Chúa v́ thánh nữ Têrêxa Hài Đồng Giêsu. Cảm tạ v́ vẻ đẹp sâu xa, đơn sơ và trong trắng, được biểu lộ nơi thánh nữ cho Giáo Hội và thế giới. Vẻ đẹp này có sức quyến rũ. Và Thánh nữ Têrêxa thành Lisieux có một ơn đặc biệt thu hút bằng vẻ đẹp của tâm hồn ngài' (Lisieux 2-6-1980, trong cuốn Jean-Paul II, que fais-tu de ton baptême?, Le Centurion, Paris, 1980, p. 234).
4. "Thánh Nữ Têrêxa yêu mến Thiên Chúa với cùng t́nh yêu mà Chúa Cha yêu mến Chúa Con trong Chúa Thánh Linh. Thánh nữ nh́n tha nhân với cùng cái nh́n như thế, cái nh́n được t́nh yêu biến đổi hoàn toàn, nhưng nhiều khi bị những tâm hồn nô lệ tội lỗi coi rẻ: 'Tôi cảm thấy ước muốn nồng nhiệt hoạt động cho sự hoán cải người tội lỗi'. (...)
5. "T́nh yêu Chúa lớn lên nơi thánh nữ Têrêxa, được nuôi dưỡng bằng cái nh́n hướng về Chúa Giêsu: khi c̣n nhỏ dù khi đi câu với cha, dù khi ngồi trên ḷng đầu gối của mẹ đỡ đầu, hoặc ẩn núp sau chiếc màn che giường, Têrêxa đều nghĩ tới Chúa Giêsu, tới trời cao... Về sau, Têrêxa hiểu rằng ḿnh đă suy gẫm. Thánh nữ nói: 'Chúa Nhân Lành đă bí mật dạy tôi'. Têrêxa sống và lớn lên trước nhan Chúa. Ngày thánh nữ rước lễ lần đầu, biết Đấng mà ḿnh tiếp rước: Từ lâu Chúa Giêsu và cô bé Têrêxa hèn mọn này đă nh́n nhau và hiểu nhau... Hôm đó, không c̣n là cái nh́n bên ngoài nữa, nhưng là một sự kết hiệp thực sự, một sự ch́m đắm sâu xa, như giọt nước bé nhỏ giữa ḷng đại dương. Được T́nh yêu Chúa chiếm hữu, Têrêxa được T́nh Yêu Chúa luôn dẫn đưa theo chiều hướng Bonum diffusivum sui (Điều tốt lành tự lan tỏa), như người xưa vẫn nói. T́nh yêu chỉ mong ước được trao hiến: Tôi cảm thấy t́nh bác ái đi vào trong tâm hồn tôi, nhu cầu phải quên ḿnh để làm đẹp ḷng, và từ đó tôi cảm thấy hạnh phúc. Đó không phải chỉ là hạnh phúc mà thôi, nhưng c̣n là niềm vui mừng sâu xa nữa. Têrêxa yêu Chúa bằng chính T́nh yêu của Chúa. Nơi Ngài, thánh nữ khám phá cái nh́n của Thiên Chúa về người khác, cái nh́n của Đấng Tạo Hóa say mê tạo vật của ḿnh. Têrêxa sống sâu xa mầu nhiệm Giáo Hội, mầu nhiệm các thánh thông công, trong đó t́nh yêu c̣n lớn lao hơn t́nh yêu gia đ́nh, dù là gia đ́nh lư tưởng nhất trên mặt đất này, như gia đ́nh được triển nở ở Buissonnets.
6. "Một Chúa nhật kia, khi nh́n ảnh tượng Chúa Giêsu trên Thánh Giá, Têrêxa xúc động như thể máu đang chảy từ vết thương của ḿnh. Têrêxa cảm thấy vang dội trong con tim tiếng kêu của chính Chúa Giêsu trên Thánh Giá: 'Ta khát'. Têrêxa kể lại: 'Những lời ấy khơi lên trong con một sự nồng nhiệt mănh liệt chưa từng thấy... Con muốn cho Đấng con yêu mến được giải khát và con cảm thấy chính ḿnh đang bị dằn vặt v́ niềm khao khát các linh hồn. Bấy giờ con chưa bị thu hút v́ linh hồn của các linh mục, nhưng là linh hồn của những người đại tội lỗi.' Và Têrêxa quyết định vào ḍng kín Camêlô, nơi Chúa Giêsu lôi kéo chị. Chính trong nhà ḍng kín đó mà chiều kích tông đồ của chị được phát triển đặc biệt. Chị giúp việc đào tạo các tập sinh trong nhà ḍng và đồng thời đảm trách việc hỗ trợ tinh thần cho hai thừa sai. Sự cởi mở đó thật phù hợp với sự quan pḥng của Chúa: đó là dịp để Têrêxa khám phá và biểu lộ sứ mạng tông đồ của chị trong Giáo Hội. Ngày 18 tháng 8 năm 1890, chị Pauline của Têrêxa hỏi: 'Vậy em có muốn lập công không?'. Têrêxa mau lẹ đáp: 'Có chứ, nhưng không phải cho em, mà là cho những người tội lỗi đáng thương, cho các nhu cầu của Giáo Hội'. Thái độ dâng hiến cho T́nh Yêu Từ Bi thật là rơ ràng: 'Con không muốn tích trữ công đức cho ḿnh để được lên trời, con muốn làm việc cho Chúa là T́nh Yêu duy nhất... Con muốn nhận được từ T́nh Yêu Chúa phần thưởng đời đời là chính Chúa' (Sách Giáo Lư Công Giáo, n. 2011)."
Cũng v́ đạo lư của Thánh Nữ Têrêxa Hài Đồng rất hợp thời với con người ngày nay như thế, nên 50 HĐGM trên thế giới, trong đó có cả HĐGM Hoa Kỳ, đă ủng hộ đơn xin ĐTC tôn phong thánh nữ Têrêxa Hài Đồng làm Tiến Sĩ Hội Thánh, như chính ĐTC Gioan Phaolô II đă nhắc đến trong công thức phong Tiến Sĩ:
"Đáp ứng mong ước của đông đảo anh em trong hàng Giám Mục và rất nhiều tín hữu trên thế giới, sau khi nghe ư kiến của Bộ Phong Thánh và được ư kiến của Bộ Giáo Lư Đức Tin liên quan tới đạo lư nổi bật, sau khi đă suy nghĩ chín chắn và xác tín đầy đủ và chắc chắn, với trọn quyền Tông Đồ, Tôi tuyên bố thánh nữ đồng trinh Têrêxa Hài Đồng Giêsu và Thánh Nhan là Tiến Sĩ của Giáo Hội hoàn vũ. Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần."
Trong bài giảng ngày lễ phong Thánh Nữ Têrêxa Hài Đồng làm Tiến Sĩ Hội Thánh, ĐTC ghi nhận rằng vị tân Tiến Sĩ là một phụ nữ, một nữ tu chiêm niệm, một người trẻ tuổi, nhưng đă trưởng thành trên con đường thiêng liêng, đáng được liệt kê vào số các bậc thầy tu đức. Trong số những điểm nổi bật trong các tác phẩm của thánh nữ Têrêxa, chúng ta phải nói tới khoa học t́nh yêu. Thánh nữ đă viết: "Đức ái đă mang lại cho con ch́a khóa ơn gọi của con. Con hiểu rằng nếu Giáo Hội là một thân thể, gồm nhiều chi thể, th́ không thể nào thiếu được cơ phận quan trọng nhất. Giáo Hội có một trái tim và trái tim ấy được nồng cháy T́nh Yêu. Chỉ có T́nh yêu mới có thể huy động các chi thể của Hội Thánh. Nếu T́nh yêu tắt lịm th́ các tông đồ không c̣n rao giảng Tin Mừng nữa, các vị tử đạo sẽ không c̣n dám đổ máu đào nữa... Con hiểu rằng T́nh Yêu bao gồm tất cả mọi ơn gọi... Lúc đó, trong niềm vui tột đỉnh con thốt lên: Lạy Chúa Giêsu T́nh Yêu của con... con đă t́m được ơn gọi của con, ơn gọi của con chính là T́nh Yêu!" (Thủ bản B, 3v).
Đề cập đến ư nghĩa việc tôn phong Tiến Sĩ Hội Thánh cho thánh nữ Têrêxa Hài Đồng đối với con người thời nay, ĐTC nói rằng: "Đứng trước sự trống rỗng của bao nhiêu lời nói, Thánh nữ Têrêxa tŕnh bày một giải pháp khác, Lời duy nhất cứu độ, khi được hiểu và sống trong thinh lặng, sẽ trở thành một nguồn mạch cuộc sống được đổi mới. Đứng trước một thứ văn hóa duy lư và quá nhiều khi bị chủ thuyết duy vật thực hành tràn ngập, thánh nữ đơn sơ tŕnh bày 'con đường nhỏ', nói lên cốt yếu của cuộc sống, dẫn tới bí quyết của cuộc đời: T́nh yêu Chúa bao trùm và thấm nhập toàn thể cuộc phiêu lưu của con người. Trong thời đại như thời chúng ta, thường bị ảnh hưởng một thứ văn hóa phù du và duy khoái lạc, vị Tiến Sĩ mới tỏ ra đặc biệt hữu hiệu trong việc soi sáng tâm trí những người khao khát sự thật và t́nh thương".
Sau cùng, ĐTC khẳng định rằng "Thánh nữ Têrêxa đă đề ra một con đường nên thánh dành cho tất cả mọi người. Đường nên thánh không phải hệ tại thi hành những công tŕnh vĩ đại, nhưng là con đường tín thác và hoàn toàn phó thác cho ơn thánh Chúa. Con đường đơn sơ đó không thiếu những đ̣i hỏi, v́ Phúc âm đề ra nhiều yêu sách; nhưng ḷng tin tưởng phó thác nơi ḷng từ bi của Chúa khiến cho những cam go trở thành êm ái dịu dàng."
Quả thực, trong một thế giới bị trào lưu vô thần, lư thuyết và thực hành, tấn công, các tác phẩm của thánh nữ Têrêxa Hài Đồng là một thành tŕ bảo vệ vững chắc, v́ chứng tỏ một niềm tin được sống một cách chân thành, trẻ trung và nồng nhiệt. Cũng th́ thế, thánh Têrêxa Hài Đồng là bậc thầy tu đức được noi gương nhiều nhất, không những trong các chủng viện và ḍng tu, nhưng cả trong các nhóm, phong trào và hội đoàn giáo dân, cũng như trong các gia đ́nh. Tác phẩm của thánh nữ thuộc vào loại được đọc nhiều nhất thời nay, và trở thành một vị hướng đạo cho hàng triệu người. Ấn bản đầu tiên của cuốn Truyện một tâm hồn, xuất bản năm 1898 đă được dịch ra, ấn hành và tái bản trong hơn 50 ngôn ngữ với hàng triệu bản.
ĐHY Dionigi Tettamanzi, TGM giáo phận Milano, đă từng nói với các nữ đan sĩ ḍng kín Cát Minh ở Genova: "Nơi thánh nữ Têrêxa tôi thấy được sự dịu hiền từ ái vô biên của Thiên Chúa. Lời Chúa phán qua Sứ ngôn Isaia đă trở thành kinh nghiệm hằng ngày của Thánh Nữ: "... Những người con nhỏ của Chúa sẽ được bồng ẵm trên tay, chúng được vuốt ve trên đầu gối của Người. Như một người mẹ an ủi con ḿnh, Ta cũng sẽ an ủi các con như vậy" (Is 66,12-13). Sứ điệp này quả thực có tính chất thời sự dường nào! Con người ngày nay đang cần t́nh thương, cần được quan tâm, cần có những quan hệ t́nh người đầy ư nghĩa, cần phải làm sao để họ gặp được những chứng nhân đích thực về sự dịu hiền từ ái của Chúa. Có lẽ cũng v́ thế, con đường của thánh Têrêxa cũng là con đường trở về được chuẩn bị cho những người đă rời xa Thiên Chúa." (Báo Avvenire, 14-10-1997).
Lm Trần Đức Anh, OP