| | LỄ THÁNH GIA THẤT - năm C Hc 3,2-6.12-14 / Cl 3,12-21 / Lc 2,41-52 Fr. Jude Sicilianop op : Con Có Bổn Phận Ở Nhà Cha Con Lm. Giuse Nguyễn Cao Luật, op : Mái Ấm Gia Đ́nh Lm. Giacôbê Phạm Văn Phượng op : Một Gia Đ́nh Yêu Thương Fr. Jude Siciliano, op. : Sống Như Người Con Trong Gia Đ́nh Thiên Chúa Đa Minh Vũ Hà Tiên op : Hài Nhi Sống Trong Gia Đ́nh Hạnh Phúc Lm Đỗ Lực op : T́m Về Tổ Ấm ĐGH Gioan Phaolô VI : Nagiarét Gia Đ́nh Gương Mẫu Lm An Phong op
Gia Đ́nh Là Vườn Ươm Chân Lư Và T́nh Yêu(Tiêu đề Tông huấn về Gia đ́nh của ĐGH Gioan Phaolô II) Hôm nay, chúa nhật lễ Thánh Gia – Chúa Giêsu, Đức Maria và thánh Giuse. Lễ Thánh Gia được cử hành vào chúa nhật tiếp liền lễ Giáng Sinh, điều này có ư nói : Đức Giêsu giáng sinh làm người cần sống trong một gia đ́nh. Mừng lễ Thánh Gia, Giáo hội muốn nhắc nhở các gia đ́nh kitô hữu hăy trở nên một gia đ́nh theo kiểu mẫu gia đ́nh của Chúa Giêsu. * Ngôi hai Thiên Chúa làm người, sống trong một gia đ́nh. Và cũng không được chuẩn miễn khỏi những lao đao thăng trầm do sự gian ác của cha con Hêrôđê gây nên. Điều này càng khẳng định tính cách chân thực về công cuộc Nhập Thể của Đức Giêsu Kitô. Chỉ một lời nói, Người khiến cả đám binh lính té nhào (Ga 18,6). Th́ chuyện có một cuộc sống sang giàu, êm ả... nào khó chi đâu. Nhưng như chính Lời Người khẳng định với Philatô : "Nước tôi không thuộc về thế gian này" (Ga 18,36). Thế nên Người cũng thực sự là một lữ hành. Dù quyền năng rất mực, Người đă chấp nhận mọi nỗi thảm khốc nhất của kiếp người. Mà Đức Maria, hơn ai hết đă cùng với thánh Giuse chia sẻ sâu xa những đau đớn của Người Con Cực Thánh. Sợ hăi hoặc tránh né gian khổ vừa là một sai lầm và ảo tưởng. Nhưng không hết ḷng chia sẻ ngọt bùi cay đắng với nhau lại làm cho đức tin trở thành vô nghĩa và thiếu đức ái. * Ai không muốn ḿnh sống trong một gia đ́nh vui vẻ thuận ḥa. Nhưng điều mong muốn này nếu chỉ ở trong đầu thôi th́ cũng như không. Phải làm việc – làm việc, hy sinh – hy sinh, kiên tŕ – kiên tŕ, cầu nguyện – cầu nguyện để điều tốt đẹp trở thành hiện thực. Hạnh phúc đó mới có chất lượng. Làm sao gia đ́nh hạnh phúc, nếu không được xây trên nền tảng quân b́nh giữa đời sống tinh thần và vật chất. Nền văn minh hiện đại đang ra sức kéo ta về phía nó... Tinh thần ta làm sao có thể vững vàng, phong phú, nếu không học hỏi, suy tư và cầu nguyện. * Gia đ́nh là một cộng đồng cơ bản nhất, trong đó tinh thần vâng phục và phục vụ luôn kết hợp với nhau để mọi phần tử chu toàn được chức năng của ḿnh. Nhờ đó đạt được hạnh phúc tương đối trong hiện tại và viên măn mai sau. Theo đó, tính ích kỷ, khép kín, cá nhân chủ nghĩa c̣n nguy hiểm không kém ǵ "virus siđa". Con Thiên Chúa xuống thế làm người sinh ra giữa những người nghèo nhất gần bên những người cùng cực nhất Người không có giường, không bàn, không ghế, không có chỗ tựa đầu. Người sinh ra trong một chuồng ḅ thuộc sở hữu của một người khác, Người trở thành bạn hữu của những người vô gia cư. Người không có vàng bạc, tiền của và cũng không có tội lỗi. Đức Giêsu, Đấng Cứu Thế đă đến giữa chúng ta như một người nghèo. V́ vậy mà Người cao sang nhất cao cả nhất, cao trọng nhất V́ thế mà chúng ta phong vương Người mà chúng ta mừng lễ đón Người.
Fr Jude Sicilliano, OP.
Con Có Bổn Phận Ở Nhà Cha Con (Lc 2,41-52) Thưa quư vị. Phúc Âm hôm nay diễn tả sinh hoạt quen thuộc của từng gia đ́nh. Thỉnh thoảng trong các làng xóm hoặc khu phố lao động, người ta bàn tán với nhau con nhà này học giỏi, đứa trẻ khác thông minh. Thậm chí nhiều đứa tỏ ra thần đồng ngay từ tuổi thơ, Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay cũng vậy, Ngài đă xuất sắc ngay từ lúc 12 tuổi : “Sau ba ngày, hai ông bà mới t́m thấy con trong đền thờ, đang ngồi giữa các bậc thầy, vừa nghe họ, vừa đặt câu hỏi. Ai nghe cậu nói cũng kinh ngạc về trí thông minh và những lời đối đáp của cậu.” Khi thánh Giuse và Đức Maria đặt lời trách yêu th́ Ngài tuyên bố mối bận tâm chủ yếu của ḿnh bây giờ là ở lại nhà Thiên Chúa và công việc trọn đời là thi hành bổn phận Thiên Chúa trao. Chúa Giêsu đă là thần đồng về phương diện luân lư, điều này tiết lộ gia đ́nh thánh Giuse và Maria là một chiếc nôi đạo đức Do Thái và hàng năm Ngài được lên Giêrusalem mừng lễ Vượt Qua. Ngài là con đầu ḷng nên phải thi hành bổn phận này. Cha mẹ trẻ Giêsu đă giữ cặn kẽ các điều lề luật quy định và hài nhi Giêsu được thừa hưởng di sản giáo dục tốt từ cha mẹ. Ngày nay, các bậc làm cha làm mẹ, ông bà, cô d́, chú bác phải lấy Thánh Gia làm gương mẫu cho việc giáo dục con cháu ḿnh. Nên biết rằng chúng sẽ là phần thưởng nếu được giáo dục tốt, và là h́nh phạt cho cha mẹ nếu cha mẹ không quan tâm huấn luyện chúng trở thành người. Các trẻ hư hỏng là do cha mẹ hư hỏng trước. Trong Tin Mừng thánh Luca mô tả ba ngày lo âu của thánh Giuse và Đức Mẹ đi t́m Chúa Giêsu. Ngày nay biết bao cha mẹ phải lo lắng, phiền muộn v́ những con cái lêu lổng, x́ ke, ma tuư và bụi đời. Chúng c̣n quá trẻ để có thể làm những quyết định đúng đắn, phần lớn bị bạn bè xấu lôi cuốn và v́ thiếu giáo dục tốt nên dễ bị sa ngă. Nói chung, làm cha làm mẹ được nhiều hạnh phúc hơn buồn phiền. Qua các báo chí chuyên về gia đ́nh, tôi nắm được thông tin như vậy và tôi cũng tưởng tượng ra nỗi vui mừng của cha mẹ trẻ Giêsu khi t́m thấy con trong đền thánh: “Khi thấy con, hai ông bà rất đỗi sửng sốt…” Lời trách yêu của Đức Mẹ : “Con ơi, sao con lại làm cha mẹ như thế ? Con thấy không, cha con và mẹ đây đang cực ḷng t́m con !” là dấu chỉ rơ ràng các bậc cha mẹ cảm nhận thế nào về hạnh kiểm của con cái. Từ Do Thái “lo lắng” có nghĩa buồn phiền, thất vọng, cạn kiệt sức lực, tâm trí căng thẳng. Thánh Luca dùng từ này để mô tả nhà phú hộ cầu xin tổ phụ Abraham sai Ladarô làm mát lưỡi ḿnh: “Lạy tổ phụ Abraham, xin thương xót con và sai anh Ladarô nhúng đầu ngón tay vào nước nhỏ trên lưỡi con cho mát, v́ ở đây con bị lửa thiêu đốt khốn khổ lắm” (16,24). Khốn khổ lắm trong nguyên văn là “hấp hối, cực ḷng” đúng như trạng thái của Đức Mẹ khi lạc mất Chúa Giêsu. Đây cũng là trạng thái của các bà mẹ, ông cha khi nhận tin con ḿnh hư hỏng. H́nh như lúc này Đức Mẹ muốn giáo dục con. Nhưng Chúa Giêsu lại có mục tiêu khác mà hai ông bà chẳng hiểu: “Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao ?” Câu trả lời không phải là xin tha thứ mà là một mặc khải. Thánh Luca mô tả Chúa Giêsu như một con trẻ đă biết lựa chọn. Ngài nghiêng hẳn về bổn phận trong nhà Thiên Chúa, ơn gọi bắt buộc Ngài rời bỏ liên hệ máu mủ, gia đ́nh, làng mạc, đất nước. Đây là một mầu nhiệm mà chúng ta cần suy nghĩ. Hiến thân cho đường lối Thiên Chúa đ̣i hỏi chấp nhận mau mắn. Chúa Giêsu mười hai tuổi đă làm gương cho nhân loại noi theo. Ngài đă trung thành với ơn gọi của ḿnh cho đến chết. Những thế lực thế gian cố gắng làm cho Ngài đi chệch con đường đó. Họ đă thất bại và t́m cách trừ khử Ngài, nhưng lúc này mới chỉ là khởi đầu. Ngài c̣n tiếp tục gây lo âu và cực ḷng cho cha mẹ, nhất là Đức Maria, cho đến khi Mẹ đứng chết lặng dưới chân thập giá của con. Con đường mặc khải là một con đường dài từ khi sinh ra cho đến lúc tử, chúng ta cần chứng kiến và dơi theo, bằng không chúng ta sẽ t́m ra trăm ngàn lư do để thoái thác. Xưa nay đă thường xảy ra như vậy, nhất là trong cuộc sống tu tŕ. Gương Chúa đă để lại là toàn thể cuộc sống chứ không phải từng đoạn, từng khúc. Chúng ta không thể chọn đoạn dễ, đoạn vinh hiển và bỏ đoạn khó, đoạn hy sinh. Xin nh́n vào mạch văn của thánh Luca tự khắc hiểu ra vấn đề. Thánh nhân khởi sự Phúc Âm của ông bằng một lời tựa gồm hai phần. Phần thứ nhất từ đoạn một câu năm đến đoạn hai câu bốn mươi. Sách các bài đọc sử dụng phần này cho Mùa Vọng, Giáng Sinh và lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm. Nó nói về nguồn gốc Chúa Giêsu. Phần hai ngắn hơn, từ đoạn hai câu bốn mươi mốt đến đoạn hai câu năm mươi hai nói về định mệnh của Ngài. Ngài sẽ trở về với Thiên Chúa. Phúc Âm ngày hôm nay bắt đầu tỏ lộ điều mà Chúa Giêsu nói: “Công việc nhà của Cha tôi” tức là sứ mệnh Ngài phải hoàn thành. Người tín hữu cũng phải theo cùng một tiến tŕnh. Trước hết là nguồn gốc các cộng đồng, các kẻ theo Chúa từ Galilê. Đoạn bốn câu mười bốn đến đoạn chín câu bốn mười lăm, sau đó phải theo Ngài lên Giêrusalem để chịu chết, phần c̣n lại của Phúc Âm, cho nên không theo trọn vẹn cuộc đời của Chúa Cứu Thế là một sai lầm lớn. Tôi có dịp may là được chiêm ngưỡng bức hoạ Thánh Gia Thất của George de la Tour. Trong bức ảnh thánh Giuse dạy cậu Giêsu học nghề thợ mộc. Dụng cụ để học là hai thanh gỗ sắp thành h́nh thánh giá. Nhà hoạ sĩ muốn nói ngay từ thời trai trẻ Chúa Giêsu đă yêu thích bóng h́nh cây thập tự mà sau này thân xác cậu sẽ bị treo lên. Người hoạ sĩ có cùng tư tưởng như thánh Luca. Ngày nay thiên hạ khấn hứa theo Chúa mà lại đi t́m đời sống sung sướng, đầy tiện nghi th́ hẳn là chuyện ngược đời. Vậy mà cứ xảy ra nhan nhản trong lịch sử Giáo Hội, phổ thông đến độ cần những cuộc cải cách mạnh tay. Khi thuật lại biến cố truyền tin, thánh Luca cho chúng ta hay Thánh Thần “rợp bóng” trên Đức Mẹ và Maria trở thành Mẹ Đấng Cứu Thế. Tuy không được học hành, nhưng người con gái Do Thái đă nhận ra ơn Thiên Chúa gọi và đáp trả thuận lợi. Cô đă sẵn sàng cộng tác với Thượng Đế trong công tŕnh cứu chuộc nhân loại. Tiếng “xin vâng” của cô khai mở một trang sử mới Thiên Chúa mặc lấy thân xác loài người. Vâng theo con đường của Thiên Chúa đ̣i hỏi hy sinh vĩ đại và hôm nay cô bắt đầu cảm thấy cuộc hy sinh đó thể hiện trong ḷng ḿnh: “Con biết không, cha và mẹ đă cực ḷng t́m con”. Maria khởi sự cái đau của bậc phụ huynh v́ hạnh kiểm của con cái. Chúng sẽ gây cho gia đ́nh lo âu và thắc mắc. Ngoài Chúa Thánh Linh hiện diện trong cuộc đời của cô Maria, th́ c̣n có bóng cây thập tự cũng thấp thoáng đó đây, rồi dần dần rơ nét. Trong Phúc Âm thánh Luca, độc giả thấy rơ cây thập tự luôn ngả bóng trên cuộc đời Chúa Giêsu. Chúng ta cũng thấy nó ngả bóng trên mỗi gia đ́nh, trên mỗi cá nhân người tín hữu. Trước khi nó mang đến niềm vui của cuộc sống mới th́ đă thấy đau khổ. Cho nên trốn tránh gian truân ở thế gian này là vô lư. Thánh Luca kể “hai ông bà không hiểu lời người vừa nói”, các tông đồ, các thế hệ tín hữu chân chính cũng chẳng hiểu. Chúng ta phải đi trong ánh sáng tin cậy, phó thác để có khả năng trung thành với Thiên Chúa, ngay cả khi câu trả lời cho các vấn nạn c̣n là vô định. Khi lớn lên, tôi bắt đầu có trí khôn, tôi thường được nghe vô số bài giảng về gia đ́nh Thánh Gia. Quư vị thuyết giảng tha hồ tô son vẽ phấn cho tổ ấm Chúa Giêsu, Đức Mẹ và thánh Giuse. Tưởng chừng như không kém các bức tranh đâu đây trên tường nhà thờ hoặc ở các tư gia. Tôi yêu mến Thánh Gia vô cùng. Nhưng khi nh́n vào các gia đ́nh trong khu xóm th́ tôi lại thấy nó khác biệt quá xa, chẳng giống gia đ́nh nào. Ngày xưa Thánh Gia Thất sống như vậy sao? Ngây thơ, trong trắng, b́nh an,vô tư, chẳng phải lo ǵ đến miếng cơm manh áo, tiền bạc, chợ búa, lao động? Chúa Giêsu chẳng có em để tranh giành miếng bánh to, chẳng đi chơi, nghịch đất, nặn tượng, bắt chim với các trẻ hàng xóm sao? Tôi nghĩ không phải vậy, các ngài sinh hoạt b́nh thường như trăm ngàn gia đ́nh khác, cho nên chúng ta phải mang những kinh nghiệm loài người vào quang cảnh Phúc Âm hôm nay, để mỗi khi nhớ đến Thánh Gia là liên tưởng ngay đến nếp sống gia đ́nh nhân loại: Vất vả lao động, lo lắng kinh tế, lựa chọn giáo dục cho con cái, phiền phức láng giềng hàng xóm. Cái khuyết điểm của chúng ta và các nhà giảng thuyết là có thành kiến, những quan niệm lư tưởng rồi bắt thực tế phải rập theo. Làm như vậy vô t́nh chúng ta biến gia đ́nh Thánh Gia xa rời đời sống thực hàng ngày. C̣n đâu để mà noi gương bắt chước, c̣n đâu để mà nên thánh như các ngài? Các ḍng kết thúc bài Tin Mừng hôm nay, thánh Luca kể: “Sau đó Người đi xuống cùng với cha mẹ, trở về Nadaret, hằng vâng phục các ngài. Riêng Mẹ Người th́ ghi nhớ tất cả những điều ấy trong ḷng. C̣n Đức Giêsu ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa trước mặt Thiên Chúa và người ta”. Chúng ta phải nói thêm sự tăng trưởng của Chúa Giêsu về thể xác và tâm hồn, không thể xảy ra một ngày, trong một giấc ngủ. Mà phải qua một tiến tŕnh lâu dài, dần dần tới ba mươi năm trường. Ngài thuộc gia đ́nh đạo Do Thái truyền thống, để lại cho con cháu đức tin và ḷng nhiệt thành từ thế hệ này qua thế hệ khác hàng trăm ngàn năm. Chúa Giêsu nhận từ cha mẹ lương thực và giáo dục cho tới khi công khai rao giảng Nước Đức Chúa Trời. Thiên Chúa mặc lấy xác phàm đă ở với chúng ta, sinh sống như chúng ta, lớn lên giữa muôn người dưới h́nh thức một thanh niên đạo đức, tuấn tú trong ảnh hưởng của cha mẹ, họ hàng, bạn bè, xóm làng không khác chi một người b́nh thường. Không thấy Phúc Âm thuật lại Ngài sống trong đền thánh Giêrusalem giữa các thầy thông luật, tư tế xa rời nếp sống gia đ́nh. Dẫu rằng thiên hạ không thể hiểu thấu Ngài trọn vẹn. Tôi nghĩ mỗi người sinh vào thế gian này đều là như vậy cả. Độc nhất vô nhị. Vậy xin cho mỗi người cũng càng lớn lên, càng thêm tuổi, càng thêm nhân đức trước mặt Thiên Chúa và loài người. Amen. Thomas Merton: Bé Giêsu sinh vào thế gian như vị khách không mời mà đến, chẳng có chỗ cho Ngài ở hàng quán, lâu đài. Không có một chiếc pḥng ấm áp t́nh người nào cho Ngài. Ngài sinh vào một hành tinh điên khùng, không có chỗ cho ḿnh, Ngài lạc lơng, không được đón nhận, luôn bị tẩy chay. Bạn của Ngài là những kẻ cùng đinh luôn luôn bị xua đuổi tủi hờn. Thiên hạ coi họ như rơm rác, những kẻ yếu đuối, không đáng tin cậy, những kẻ không nhân phẩm, đáng bị hạ, bỏ bom tiêu diệt. Với những ai không có chỗ trên hành tinh này, bé thơ Giêsu luôn hiện diện.
Giuse Nguyễn Cao Luật OP
Mái Ấm Gia Đ́nh Một tuần sau ngày kỷ niệm Thiên Chúa giáng trần, phụng vụ mừng ngày lễ Thánh Gia : Đức Giêsu, Đức Maria và thánh Giuse. Dường như phụng vụ Hội Thánh muốn diễn tả một phần lớn cuộc đời Đức Giê-su trên trần gian vào ngày lễ này : từ khi Người ra đời cho đến ngày Người bắt đầu ra đi thực hiện sứ vụ loan báo Nước Thiên Chúa là quăng thời gian hơn kém 30 năm (x. Lc 3, 23). Suốt thời gian ấy Người sống trong bầu khí gia đ́nh : có một người cha, có một người mẹ ân cần săn sóc dưới một mái nhà ... Mái ấm đó đă trở thành cái nôi ǵn giữ ơn cứu độ. Mái ấm đó trở thành mẫu mực không phải chỉ cho mỗi gia đ́nh mà c̣n là mẫu mực cho toàn thể gia đ́nh nhân loại. Có nơi đâu cho bằng mái nhà ! Sắp bỏ nhà, người ta bỗng thấy lối đi thường ngày chẳng có ǵ lạ, giờ từng viên sỏi, từng ngọn cây ngọn cỏ quanh nhà như lạ hẳn, như cái ǵ quen thuộc và thân yêu lắm. Đi xa, người ta nhớ nhà và mong chóng được về nhà. Người không nhà không cửa được xếp vào loại những người đáng thương, đáng được mọi người giúp đỡ. Khoảng không gian vật chất là một cái ǵ cần thiết và quư giá để nuôi dưỡng những giá trị linh thiêng. Một mái nhà để quy tụ những con người, thể hiện t́nh thương. Đức Giê-su đă sống một thời gian dài trong không gian ấy, ta có quyền nghĩ như vậy. Sau này, Người có nói : "Chim có tổ, chồn có hang, Con Người không có chỗ tựa đầu." (Lc 9, 58) chắc không phải Người chối bỏ giá trị của mái ấm gia đ́nh, Người đ̣i hỏi người môn đệ theo Người phải dứt khoát và phải can đảm từ bỏ. T́nh yêu sưởi ấm Mái nhà vật chất cần thật nhưng sẽ chẳng ích lợi ǵ khi thiếu một t́nh yêu. Ta từng có kinh nghiệm khi ở pḥng một khách sạn và ở trong căn nhà thân yêu của ta hay của người bạn thân với ta. Cũng vẫn khoảng không gian hơn kém bằng nhau, nhưng một nơi cho ta cảm giác lạnh lẽo, một nơi ta có thể bỏ để ra đi bất cứ lúc nào, không có ǵ luyến tiếc, c̣n một nơi lại như muốn kéo chân ta đến và để lại trong ta nỗi nhớ khi phải bỏ ra đi. Chính t́nh yêu là chất keo liên kết những người cùng sống dưới một mái nhà. Không ǵ khác ngoài t́nh yêu làm cho mái nhà thành mái ấm, gia đ́nh thành tổ ấm. Ở đó có một t́nh mẫu tử dịu dàng, có một t́nh phụ tử lo toan, và có một t́nh hiếu thảo. Thiếu t́nh yêu, mái gia đ́nh tựa cây cỏ không lên được màu xanh v́ thiếu ánh nắng. Thiếu t́nh yêu, những người sống dưới mái nhà cũng c̣i cọc không phát triển được về cả tinh thần lẫn thể lư. Mái ấm t́nh yêu của Thánh Gia T́nh yêu của Thiên Chúa đối với nhân loại bao la và Người cũng muốn mỗi người trong nhân loại có t́nh yêu rộng mở theo gương Người. Nhưng trước đó, Người chuyển thông t́nh yêu của Người qua một phạm vi nhỏ, nhờ những người đại diện của Người : cha mẹ yêu thương nhau, kết quả của t́nh yêu là người con chào đời. Gia đ́nh trở nên như yếu tố cơ bản trong việc thể hiện, duy tŕ và giáo dục t́nh yêu. Gia đ́nh là trường dạy cho người ta biết chia sẻ, hy sinh v́ người khác, góp phần vào lợi ích chung v́ người ta đă gặp thấy những giá trị đó ở nơi người cha, người mẹ vất vả lo cho gia đ́nh. Gia đ́nh là trường dạy cho người ta biết sống tương quan hiệp thông, kính trọng, trách nhiệm và mở rộng, v́ người ta đă thấy cha mẹ chia sẻ trách nhiệm, trọng kính nhau và con cái hiếu thảo với cha mẹ. Thánh Gia, Đức Giê-su, Đức Ma-ri-a và thánh Giu-se đă sống mối tương quan đó : nơi Thánh Gia có một người cha phó thác nơi Thiên Chúa, tin tưởng người bạn đời, có một người mẹ kín đáo giữ và suy nghĩ những biến cố xảy ra trong đời sống, có một người con hằng tùng phục cha mẹ (x. Lc 2,51). Nhưng c̣n hơn thế nữa, nơi Thánh Gia có người cha luôn mau mắn làm theo lời sứ thần truyền, có người mẹ tin tưởng thưa lời xin vâng và có người con hằng muốn thực thi ư Cha của ḿnh. Tắt một lời mọi thành viên trong gia đ́nh thánh ấy đều coi thánh ư Thiên Chúa làm điều tối quan trọng và mau mắn tuân phục. Mái ấm t́nh yêu của Thánh Gia Thất trở thành mẫu mực cho mọi gia đ́nh và cộng đoàn nhân loại. Hơn bao giờ hết, người ta khao khát trở thành ngôi nhà chung, nhưng cũng hơn bao giờ hết, người ta cần ư thức rằng ngôi nhà chung ấy không thể có được hoặc có được cũng không ấm áp được v́ c̣n những cảnh đói kém, chiến tranh, bạo lực, kỳ thị đang xảy ra dưới mái nhà ấy. Ư thức được điều này, Đức Giáo Hoàng Gio-an Phao-lô II đă chọn ngày hôm nay làm ngày khai mạc năm Gia Đ́nh theo khẩu hiệu của Liên Hiệp Quốc về năm quốc tế Gia Đ́nh : gia đ́nh hoà thuận tạo nên hoà b́nh thế giới. Muốn canh tân xă hội và thế giới phải canh tân gia đ́nh trước tiên. Khi mỗi gia đ́nh đều nỗ lực theo gương Thánh Gia, người ta có quyền hy vọng căn nhà chung là thế giới sẽ tràn ngập niềm vui tươi và hân hoan, dấu chỉ của ơn cứu độ Thiên Chúa đem đến cho nhân loại. Lạy Thiên Chúa là nguồn mạch mọi t́nh phụ tử trên trời và dưới đất. Lạy Cha là T́nh Yêu và là Sự Sống, xin làm cho mọi gia đ́nh nhân loại trên trái đất, nhờ Con của Cha là Đức Giê-su Ki-tô "đă sinh bởi một người phụ nữ" và nhờ Chúa Thánh Thần, nguồn mạch t́nh yêu thần thánh, được trở nên một thánh điện chân thực của sự sống và t́nh yêu cho muôn thế hệ. Xin Cha dùng ân thánh của Cha để dẫn dắt các người làm vợ làm chồng biết xây dựng gia đ́nh của ḿnh và mọi gia đ́nh trên thế giới cho tốt đẹp. Xin Cha giúp các thế hệ thanh niên t́m được nơi gia đ́nh sự nâng đỡ hữu hiệu giúp họ lớn lên và làm người trong chân lư và t́nh yêu. Xin Cha cho t́nh yêu, được ân sủng của bí tích hôn phối hỗ trợ, trở nên mạnh mẽ vượt thắng mọi yếu đuối và mọi khủng hoảng mà các gia đ́nh của chúng con đôi khi gặp phải. Sau cùng, chúng con xin Cha, nhờ lời chuyển cầu của Thánh Gia Thất cho Hội Thánh đang sống giữa ḷng mọi dân tộc trên trần, có thể hoàn tất mỹ măn sứ mạng của ḿnh trong gia đ́nh và qua gia đ́nh. Chúng con cầu xin, nhờ Đức Ki-tô, Đấng là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống, Người hiển trị đến muôn thuở muôn đời. (Đức Gio-an Phao-lô II cầu nguyện cho các gia đ́nh).
Lm Giacobê Phạm Văn Phượng Op
MỘT GIA Đ̀NH YÊU THƯƠNG (Lc 2,41-52) Các gia đ́nh Việt Nam hôm nay cũng như các gia đ́nh trên thế giới đang sống trong một t́nh cảnh, trong đó ánh sáng và bóng tối pha trộn, tức là có những khía cạnh tích cực, như nam nữ được tự do chọn lựa để kết hôn và sinh sống, sinh sản có trách nhiệm, trẻ em được săn sóc giáo dục hơn, và người già yếu bệnh tật trong gia đ́nh vẫn được chăm lo săn sóc. Nhưng cũng có những tiêu cực, như các vụ kết hôn không cần cha mẹ đồng ư, không cần bí tích hôn phối, các vụ ly dị gia tăng, việc phá thai dễ dàng, vợ chồng sống độc lập với nhau, uy quyền của cha mẹ đối với con cái đang trải qua khủng hoảng...Cho nên, gia đ́nh hôm nay đang cần có ánh sáng Đức Giê-su Ki-tô đến để đẩy lui bóng tối. Để đánh tan bóng tối, mỗi người trong gia đ́nh phải tuân theo ư định của Thiên Chúa, sống đúng bổn phận của ḿnh, để xây dựng gia đ́nh ḿnh thành một cộng đồng yêu thương : yêu thương giữa vợ chồng, giữa cha mẹ với con cái và giữa anh chị em với nhau. Để sống tốt đẹp bổn phận của ḿnh trong gia đ́nh, chúng ta hăy nh́n vào Thánh Gia. Đây là một gia đ́nh gương mẫu cho mọi gia đ́nh Ki-tô hữu. Các người cha hăy học nơi thánh Giu-se một mẫu mực khôn ngoan, quán xuyến và tiên liệu trong chức vụ làm cha và gia trưởng. Các bà mẹ t́m thấy nơi Đức Mẹ một tấm gương chói sáng về t́nh yêu, đức nết na, đức tin trọn hảo, hết ḷng phục vụ và khiêm tốn. Những người con học được với Chúa Giê-su đức vâng lời, ḷng tôn kính, biết ơn và bắt chước cha mẹ trong việc mến Chúa yêu người. Chúng ta hăy nh́n lại gia đ́nh ḿnh : có pha trộn ánh sáng và bóng tối không ? Có những điều tích cực ǵ cần phát huy và những điều tiêu cực nào cần phải loại bỏ ? Mỗi người trong gia đ́nh có thể góp phần thế nào để gia đ́nh ḿnh nên giống Thánh Gia ? Nếu chúng ta biết rằng đó là việc rất khó thực hiện, chúng ta có cầu nguyện để xin Thánh Gia trợ giúp không ? Chúng ta có tin rằng Thánh Gia có thể trợ giúp chúng ta không ? Mỗi người sinh ra ở đời này đều là thành viên của một gia đ́nh với vợ chồng, cha mẹ, con cái, ông bà, anh chị em. Nếu có ai hỏi chúng ta : cái ǵ làm cho mọi người gắn bó với nhau trong gia đ́nh ? Có lẽ tất cả chúng ta đều có thể trả lời ngay là t́nh yêu. Đúng thế, t́nh yêu là điều kiện căn bản tạo nên gia đ́nh. Người ta có thể t́m đến nhau v́ nhan sắc, quư trọng nhau v́ tài đức, nhưng muốn gắn bó với nhau suốt đời th́ phải có t́nh yêu. T́nh yêu là t́nh cảm thắm thiết thúc đẩy hai người nam nữ t́m đến nhau, gắn bó với nhau, ḥa nhập vào nhau để trở thành một trong nhau. Nhưng t́nh yêu không chỉ dừng lại nơi hai vợ chồng mà được mở rộng và hướng đến con cái. Con cái là kết quả của t́nh yêu vợ chồng, nên đă là cha mẹ th́ yêu thương con cái, dồn mọi t́nh yêu thương cho con cái và sẵn sàng hy sinh tất cả cho con cái, và con cái, v́ cùng do một ḍng máu nên tự nhiên yêu thương gắn bó với nhau. V́ thế, gia đ́nh là trường dạy t́nh yêu thuận lợi và hữu hiệu nhất. Thuận lợi, v́ cùng một xương một thịt, cùng một ḍng máu, nên dễ dàng yêu thương nhau hơn; hữu hiệu, v́ là bước đầu để từ đó lan tỏa t́nh yêu ra bên ngoài. Nếu không thể yêu thương những người cùng xương thịt, cùng ḍng máu với ḿnh, nghĩa là vợ chồng, cha mẹ, con cái, anh chị em trong gia đ́nh ḿnh th́ làm sao có thể yêu thương nổi những người khác. Để tạo lập và duy tŕ t́nh yêu thương trong gia đ́nh là trách nhiệm của mỗi thành viên, nếu mỗi người đều quan tâm và cố gắng góp phần của ḿnh th́ gia đ́nh sẽ êm vui, thuận ḥa và hạnh phúc. Trong tông huấn về đời sống hôn nhân và gia đ́nh, Đức Gio-an Phao-lô II cũng nhấn mạnh đến điều này : “Tất cả mọi phần tử của gia đ́nh, mỗi người tùy theo khả năng của ḿnh, phải góp phần xây dựng sự hiệp thông trong yêu thương với nhau”. Thực vậy, để có sự hiệp thông giữa các phần tử trong gia đ́nh, cần phải có sự sẵn sàng và quảng đại cao độ của tất cả và từng người để cảm thông với nhau, khoan dung với nhau, tha thứ cho nhau, ḥa giải với nhau. Tóm lại, một ngày trong đời sống gia đ́nh cũng giống như một bức tranh khảm xà cừ, gồm toàn những mảnh nhỏ bé mà người ta phải gắn lại bên nhau để làm thành một bức tranh tuyệt mỹ. Một bức tranh khảm xà cừ chỉ đẹp nếu mỗi chi tiết cùng hướng về sự thành công chung, th́ trong đời sống gia đ́nh cũng vậy, t́nh yêu được xây dựng bằng từng cử chỉ tốt đối xử với nhau, mỗi cử chỉ đều cần cho gia đ́nh được hài ḥa tốt đẹp. Vậy mỗi chiều tối, mỗi người hăy tự hỏi : tôi đă mang về gia đ́nh những mảnh đá nào ? Nếu đă mang được những mảnh đá tích cực, tức là những cử chỉ yêu thương, chúng ta hăy cảm tạ Chúa và cố gắng thêm, c̣n nếu xét thấy ḿnh đă tiêu cực, tức là có những thiếu sót về t́nh yêu thương, chúng ta hăy dâng cho Chúa thiện chí của ḿnh : “Lạy Chúa, ngày mai con xin làm tốt hơn”.
Fr. Jude Siciliano,op.
Sống Như Người Con Trong Gia Đ́nh Thiên Chúa (Lc 2, 41 – 52) Thưa quư vị, Tôi đang ngồi trong pḥng đợi phi trường chờ chuyến bay sắp tới. Chung quanh tôi là các gia đ́nh cũng chờ chuyến bay. Hôm nay là ngày lễ nghỉ, họ di chuyển nghỉ hè hoặc về gia đ́nh xum họp mừng lễ. Họ gồm đủ mọi hạng người: cha mẹ, con cái, cô chú. Hai con, ba bốn con, cha mẹ đầy đủ hay chỉ có một vế. Cũng có số ít ông bà, người giúp việc đi theo coi sóc con cái, hành lư. Tất cả đều vội vă. Gian pḥng ồn ào v́ tiếng trẻ con nô đùa hay người lớn tṛ truyện, mua bán, trả giá. Một số trẻ em khác làm hề cho chúng tôi coi. Dĩ nhiên, việc chờ đợi di chuyển hay là hành tŕnh lúc nào cũng có chút căng thẳng. Phần trẻ con, thoải mái hơn người lớn. Chúng dễ dàng tỏ lộ nỗi khó chịu của ḿnh. Người lớn th́ không được như vậy, phải giữ ư tứ và lịch sự. Cho nên đôi khi cha mẹ phải nhắc nhớ các con. Chỉ cho chúng cách ăn ở tốt, không được phá phách, nghịch ngợm, nên chia bánh kẹo với các bạn khác. Nhiều bà mẹ c̣n cho các con nhỏ bú mớm, ăn uống, vệ sinh… Một số trẻ con học vẽ, tô màu, đánh vần để tránh quậy phá. Số khác không cần làm lạc hướng, chúng chơi games, video, chat, phim hoạt h́nh… Nói tóm lại, các gia đ́nh tân thời bây giờ có thể làm những cuộc du hành dễ dàng hơn thời cổ ngày xưa. Nhưng cha mẹ thời nào cũng vậy, con cái ngay cả ở tuổi thiếu niên không thể ra khỏi tầm nh́n của họ. Bổn phận cha mẹ là như vậy. Công việc của họ là : nuôi nấng, bảo vệ, dạy dỗ, chăm sóc, yêu mến các con. Cho nên dù ở đâu,không khí gia đ́nh vẫn phải được duy tŕ, ngay cả như hôm nay, ngày lễ và trên đường di chuyển nhưng sinh hoạt thường nhật vẫn là môi trường để con cái sống. Những gia đ́nh chung quanh tôi, trong gian pḥng của phi trường là ví dụ điển h́nh. Họ không thể làm khác đi được, dù ở đây không phải là nhà của họ. Tuy nhiên, so sánh với thánh gia, chúng ta cảm thấy chới với. Không những cách xa các ngài hơn 2000 năm mà c̣n khác về văn hoá, tôn giáo. Chắc chắn chúng ta không có tâm t́nh đạo đức như các ngài. Các gia đ́nh tôi quan sát chung quanh không thể được xếp vào hàng “thánh thiện” theo lịch các thánh. Họ có một kiểu “đạo đức” riêng, đạo đức của nếp sống gia đ́nh hàng ngày, pha trộn với các thói quen hư đốn. Nét “thánh thiện” của họ chủ yếu nằm ở chỗ xum họp vui vầy (togetherness). Xem ra họ cố gắng hết ḿnh để sống và chuyển dịch cùng nhau. Yêu mến nhau bằng kiên nhẫn và tha thứ thực sự, chứ không chỉ môi miệng. Như vậy, họ chu toàn bổn phận làm ông bà, cha mẹ, cô, d́, chú, bác, con cái, cháu chắt, trước mặt Thiên Chúa, mặc dù chẳng luôn ư thức. Họ sống trách nhiệm rất tự nhiên, không g̣ ép như trong các cộng đoàn tu viện. Phúc Âm hôm nay thuật lại gia đ́nh thánh Giuse, đức Mẹ và Chúa Giêsu làm cuộc hành tŕnh lên đền thờ Giêrusalem. Không phải lúc nào các ngài cũng gặp may mắn và thông suốt như các bức vẽ hay tượng ảnh mô tả. Trên đường đi họ gặp nhiều khó khăn cản trở. Nào là hiểu lầm, sợ hăi, lạc mất, lo âu. Nào là nhọc nhằn, bối rối, t́m kiếm: “Con ơi, sao con lại đối xử với cha mẹ như vậy, con không thấy sao, cha con và mẹ đây đang phải cực ḷng t́m con.” Ngay từ khởi đầu Phúc Âm , thánh gia thất đă gặp nhiều bất lợi: tiếng đồn chửa hoang, trốn tránh sang Ai Cập, nghèo đói, thất ngiệp, lạ lẫm phong thổ, bạo lực đe doạ. Về mặt này thánh gia cũng chịu đựng chung số phận của các gia đ́nh tân thời nhất là các gia đ́nh di dân kinh tế, chính trị… Tuy 2000 năm cách biệt nhưng thánh gia vẫn có nhiều điều chia sẻ và nối kết với chúng ta. Các bài đọc phụng vụ hoàn toàn nói về gia đ́nh của Thiên Chúa và những Kitô hữu là con cái của Ngài. Điều này có ư nghĩa rất quan trọng đối với mỗi linh hồn sùng mộ. Bởi lẽ chức vụ làm con Chúa vừa cao sang vừa mang nhiều trách nhiệm. Bài đọc một nói về vai tṛ của Samuel trong nhà Đức Chúa. Ong được sinh ra để làm tṛn trọng trách khôi phục nhà Israel: “Tôi là người đă đứng bên ngài đây để cầu nguyện với Đức Chúa và Chúa đă ban cho tôi đứa trẻ này tôi xin nhượng lại cho Đức Chúa mọi ngày suốt đời nó.” Thánh Gioan viết trong bài 2: “Anh em thân mến, hiện giờ chúng ta là con Thiên Chúa.” C̣n chi rơ ràng hơn? Ai cũng rơ Chúa Giêsu là thành phần của gia đ́nh nhân loại, mặc dầu Ngài vẫn là Thiên Chúa có bổn phận phải ở trong nhà Cha ḿnh: “Sao cha mẹ lại t́m con? Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của cha con sao?” Trước bài Phúc Âm thánh vịnh alleluia nhắc nhớ các tín hữu cùng một bổn phận: “Lạy Chúa, xin mở ḷng trí chúng con, để chúng con nghe lời con yêu dấu của Chúa.” Nhà của Thiên Chúa vừa có ư nghĩa vật chất, vừa có ư nghiă tinh thần. Đối với Samuel và Chúa Giêsu, nó là đền thờ Giêrusalem. C̣n đối vơí chúng ta, qua lời rao giảng của Chúa Giêsu, nó là phép rửa tội tháp nhập tín hữu vào thân ḿnh màu nhiệm của Ngài, tức Hội Thánh. Chúng ta sống bằng cuộc đời của Chúa trong linh hồn ḿnh. Lúc ấy, chúng ta là anh chị em với nhau trong một gia đ́nh duy nhất mà Chúa Giêsu gọi là “nhà của Cha Ngài”. Thánh Gioan ở bài đọc 2 lư luận rơ ràng hơn: Tinh thần của Đức Kitô cư ngụ trong mỗi tín hữu , cho nên linh hồn là “nhà của Thiên Chúa” không cần chỗ nào riêng biệt để thờ phượng nữa. Hội Thánh là gia đ́nh của Chúa, nơi Ngài ngự trị. Nhà vật chất như đền thờ Giêrusalem, không c̣n nhiều ư nghĩa. Tuy vậy, chúng ta vẫn cần một nơi tụ họp để thi hành bổn phận thờ phượng công khai thoải mái, người ta quen gọi là nhà thờ hay thánh đường. Hằng năm thánh Giuse và đức Maria lên Giêrusalem để mừng lễ vượt qua. Con đường dài khoảng năm trăm hoặc sáu trăm cây số. Họ là những gia đ́nh sùng mộ, tiêu biểu của dân tộc Do thái. Lúc trẻ Giêsu lên 12 tuổi cũng được cha mẹ dắt đi theo, v́ đă đến tuổi thi hành nhiệm vụ tôn giáo. Giống như cha mẹ Samuel mà chúng ta đọc thấy trong Cựu Ước. Họ không hề thiếu sót bổn phận. Họ phải sửa soạn từ nhiều tháng trước và sắp xếp những tiện nghi cần thiết để trẻ Giêsu bước vào tuổi thành niên, thi hành trách nhiệm của một công dân Do thái tốt. Chúa Giêsu sẽ rời bỏ tháng ngày thơ bé mà bước vào tuổi thanh niên với những công việc và bổn phận của người lớn. Hành tŕnh của gia đ́nh thánh gia không dễ dàng như thời nay. Có lẽ họ đi thành từng đoàn hay từng nhóm, với lừa ngựa, lương thực và các phương tiện sinh hoạt như nơi ăn, chốn nghỉ, chăn mền. Không giống chúng ta dùng máy bay, tàu thuỷ, xe lửa, nhanh chóng và tiện lợi. Gia đ́nh cũng không được di chuyển cùng nhau mà mỗi phái một nhóm. V́ thế khi xong lễ hội thánh Giuse trở về với nhóm riêng của ḿnh cứ ngỡ Chúa Giêsu đi với đức Mẹ, thuộc nhóm đàn bà. Ngược lại, đức Mẹ tưởng tượng trẻ Giêsu trở về cùng nhóm thánh Giuse. Tới ba ngày sau, hai ông bà mới khám phá ra đă lạc mất con. Quư vị có thể mường tượng nỗi hốt hoảng của cha mẹ trẻ Giêsu. Câu nói của đức Mẹ cho chúng ta hiểu được phần nào tâm lư đó: “Con ơi, tại sao con lại đối xử với cha mẹ như vậy?” Các ngài đă trải qua rất nhiều lo âu t́m kiếm. Chắc hẳn các cha mẹ tân thời với những nhắn tin hiện đại: tivi, radio, cũng không chịu đựng nổi nỗi mất con. Nói chi đến thời cổ, hỏi thăm miệng từng nhóm từng người một. Mặt khác nhân sự kiện này, Chúa Giêsu ám chỉ đến những dấu hiệu Ngài đ̣i hỏi các môn đệ phải có để theo Ngài. Họ phải từ bỏ quan hệ cũ để thiết lập quan hệ mới, thiêng liêng và rộng lớn hơn. Chúng ta biết rằng ở trung đông, thời Chúa Giêsu, mối gắn bó với đời sống gia đ́nh, xóm làng, rất chặt chẽ và lâu bền. Một người ra đi khỏi những quan hệ này bị coi là phản bội, mất gốc. Nhưng Chúa Giêsu khi rao giảng đ̣i hỏi những kẻ theo ḿnh phải cắt đứt: “Ĺa bỏ nhà cửa, cha mẹ, anh em” mà gắn bó với sứ mệnh Ngài trao? “Ai là anh em ta? Chị em ta? Mẹ ta? Chính là những kẻ lắng nghe và tuân giữ Lời Thiên Chúa”. Sự dấn thân này theo quan điểm thời đó, hoàn toàn mới mẻ, ít kẻ có thể hiểu và chấp nhận! Ngay cả chúng ta ngày nay, sau khi đă được nghe giải thích và tuyên thệ cũng không chắc ǵ theo Chúa đến cùng. Chúng ta vẫn c̣n bịn rịn với các quan hệ xác thịt. Bằng chứng cụ thể th́ rất nhiều, kể ra sợ đụng chạm, cho nên chúng ta chưa phải là môn đệ chân thật của Chúa Kitô. Người môn đệ chính danh của Chúa phải thi hành đúng những lời thánh vịnh Alleluia: “Lạy Chúa, xin mở rộng trái tim chúng con, để chúng con lắng nghe lời Con yêu dấu Chúa”. Năo trạng ngày nay ưa vật chất hơn tinh thần, v́ thế ảnh hưởng nặng nề đến các tu sĩ, tu viện và Giáo Hội. Chẳng làm thế nào ngăn cản nổi, mặc dù môi miệng rao giảng hùng hồn. Hôm nay, Chúa Giêsu làm gương bằng cách tách ḿnh ra khỏi quan hệ cha mẹ và chu toàn bổn phận ở nhà Cha Ngài. Ngài sẽ trở về Nazareth và vâng phục các đấng. Nhưng chẳng bao lâu nữa sẽ đến thời gian Ngài hoàn toàn lià bỏ gia đ́nh để thi hành sứ vụ mà Chúa Cha đ̣i hỏi. Thực tế, người ta càng gắn bó với Thiên Chúa, càng gần cận cha mẹ, họ hàng. Và mối quan hệ này mới chân thật vững bền, chứ không phải quan hệ xác thịt. Bởi lẽ theo thánh Phaolô: “Tinh thần mới làm cho sống động, chứ xác thịt nào có ích lợi ǵ? Cung thánh nhiều nhà thờ vẫn c̣n chưng quang cảnh Giáng Sinh với cây thông, Chúa Hài Đồng, chiên ḅ, ba vua. Nưng câu chuyện ở đền thờ Giêrusalem hôm nay liên kết đức tin của chúng ta vào mầu nhiêm nhập thể, không dừng lại nơi hang đá. Nó phải trải rộng ra quảng trường thế giới với chiến tranh, áp bức, ngẫu tượng, tiền tài, quyền lực. Chúa Giêsu đ̣i hỏi các môn đệ của ḿnh phải bẻ gẫy quá khứ mà hướng về tương lai với đời sống truyền giáo bằng hy sinh, khổ chế. Phúc Âm chúng ta vừa nghe đọc ám chỉ các hy sinh đó. Chúng ta tŕu mến gia đ́nh và biết ơn Thiên Chúa, nếu gia đ́nh là một tổ ấm hạnh phúc, gồm cha mẹ, ông bà hiền lành, con cháu ngoan ngoăn. Nhưng Chúa Giêsu tỏ bày những dấu hiệu chúng ta phải ĺa xa nó mà đi vào không gian rộng lớn hơn. Gia đ́nh của Thiên Chúa, nhà của Cha Ngài, đáp ứng những nhu cầu của gia đ́nh ấy. Cho kẻ đói ăn, khát uống, chống lại bất công, áp bức. Chúng ta phải thoát ra khỏi những nơi ẩn náu an toàn mà xông pha dấn thân vào những nơi Chúa đ̣i hỏi. Chỉ khi cho đi chúng ta mới nhận lại đầy đủ: sức khoẻ, thời gian, tiền bạc và kho báu trên trời. Ích kỷ giữ lại th́ sẽ mất hết, tựa như người xây nhà trên cát. Muốn được như vậy, chúng ta phải dám liều lĩnh v́ Chúa, đánh canh bạc lớn với thế gian. Cử hành Giáng sinh với các lễ hội ấm cúng, chúc mừng năm mới với đèn sao lấp lánh gợi lại những giấc mơ đẹp của tuổi thơ. Nhưng tất cả rồi sẽ qua đi nhanh chóng. Chúa Giêsu cũng đă trải qua tuổi để chỏm và Ngài can đảm bước vào nhiệm vụ ở nhà của Cha ḿnh với đầy đủ sóng gió, bách hại, khổ nạn và tử h́nh. Chúng ta cũng hăy làm như vậy để noi gương Ngài ngay cả phải trả giá bằng sự sống của bản thân. Lúc ấy chúng ta mới thực sự trung thành với gia đ́nh ḿnh. Xin thánh gia soi sáng và khích lệ mọi người. Amen.
Đaminh Vũ Hà Tiên OP
Hài Nhi Sống Trong Gia Đ́nh Hạnh Phúc (Hc 3,3-7.14-17a; Cl 3,12-21; Lc 2,41-52) Sống trong gia đ́nh hạnh phúc là niềm khát khao của con người mọi thời đại. Nhưng thế nào là một gia đ́nh hạnh phúc? Phải chăng; Đó là một gia đ́nh có tiếng cười của trẻ thơ? Một gia đ́nh có nhiều của cải vật chất? Hay một gia đ́nh không có những người cha, người mẹ đàm tiếu nơi đầu chợ cuối xóm, bài bạc, rượu chè say xưa hoặc những người con lêu lổng nghiện ngập hút chích? Nh́n vào gia đ́nh Thánh gia, chúng ta thấy một gia đ́nh hạnh phúc là một gia đ́nh trong đó các thành viên biết quan tâm chăm sóc, cảm thông, tôn trọng nhau và nhất là biết vâng nghe lời Thiên Chúa. Thực vậy, kinh thánh để lại cho chúng ta mẫu gương vâng phục của ba Đấng trong gia đ́nh Thánh gia. V́ vâng phục nên Chúa Giêsu đă xuống thế làm người. Nhờ vâng phục, Đức Maria đă thưa tiếng xin vâng và cũng nhờ vâng phục nên thánh Giuse đă đón Đức Maria về nhà khi người đang mang thai (Mt 1,24). V́ biết nghe lời Thiên Chúa: Giuse và Maria đă đưa Hài Nhi lên Giêrusalem để tiến dâng cho Chúa theo luật định (Lc 2,22); Ngoài ra, hàng năm hai ông bà cùng Hài Nhi trẩy hội đền Giêrusalem mừng lễ vượt qua (Lc 2,41). Nhờ biết vâng nghe lời Chúa mà ngày nay gia đ́nh Thánh gia được biết đến không chỉ là một gia đ́nh hạnh phúc mà c̣n là một gia đ́nh Thánh. Nh́n vào xă hội chúng ta hôm nay; bên cạnh những gia đ́nh hạnh phúc, vẫn c̣n nhiều những gia đ́nh bất ḥa dẫn đến sự chia cắt và đổ vỡ. Qua các phương tiện truyền thông như báo chí, truyền thanh, truyền h́nh….chúng ta nhận thấy t́nh trạng ly dị ở các gia đ́nh, đặc biệt là gia đ́nh trẻ đang ở mức báo động. Trên báo tuổi trẻ số ra gần đây cho biết mỗi năm tại Thành Phố Hồ Chí Minh có khoảng 10.000 cặp vợ chồng trẻ đưa nhau ra ṭa ly dị. Nguyên nhân sự đổ vỡ của những gia đ́nh là thiếu quan tâm, nâng đỡ lẫn nhau, thiếu cảm thông, chia sẻ và sâu xa hơn là chẳng biết lắng nghe lời Thiên Chúa. Với những quan niệm: - Một gia đ́nh hạnh phúc phải là gia đ́nh có tiếng cười của trẻ thơ. V́ vậy, không ít những cặp vợ chồng hiếm muộn đă cất công t́m kiếm, chạy thầy, chạy thuốc thậm chí c̣n dùng cả những biện pháp trái với luân thường đạo lư làm người, hầu mong có được người con. Khi đă không được, dẫn đến đùn đẩy trách nhiệm lẫn nhau. Và một gia đ́nh bất ḥa là điều dễ dàng xẩy ra. V́ cho rằng, một gia đ́nh hạnh phúc phải là gia đ́nh có nhiều của cải vật chất. Nhiều người dùng tiền của làm thước đo cấp độ hạnh phúc, nghĩa là một gia đ́nh càng giàu th́ càng hạnh phúc. Có lẽ vậy, nên không ít những người làm cha chỉ mải mê kiếm tiền và hănh diện về những tài sản có trong nhà. Những người làm mẹ cũng thế, ngày ngày rong ruổi mải miết làm kinh tế mà không quan tâm chăm sóc đời sống của con cái. Các bậc phụ huynh thường tự hào với đồng nghiệp về cách tiêu xài của con cái họ. Và do đó họ sẵn sàng chu cấp cho chúng đủ mọi tiện nghi, trong khi đó lại không cho chúng sự quan tâm chăm sóc. Một lúc nào đó, lối sống của chúng vượt ra khỏi tầm kiểm soát của họ, lúc đó họ mới hối hận. Rất nhiều trường hợp, khi con cái rơi vào những con đường tội lỗi; đánh nhau, ăn cắp, x́ ke, giết người…. Chúng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật th́ các bậc làm cha, làm mẹ mới tỉnh ngộ. Thậm chí có nhiều em chưa đủ tuổi để chịu trách nhiệm về hành vi của ḿnh. Trước pháp luật, không ít những bậc làm cha, mẹ thốt lên; cha mẹ một đời hy sinh để cho con được sung sướng, hạnh phúc…. Nhưng cũng chớ trêu thay, những người con của họ cũng nói lên rằng; chúng không cần những thứ ấy mà chúng cần t́nh thương; sự quan tâm, săn sóc, tṛ chuyện. Đó cũng là lư do thường gặp của các bậc làm cha, mẹ khi họ đưa nhau ra trước ṭa án để ly dị. Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể ! Hạnh phúc gia đ́nh thật đáng quí biết bao. Vậy mà chúng con hay thờ ơ để chúng vượt qua một cách vô t́nh. Chúng con chỉ măi lao vào t́m kiếm những giá trị chóng qua mà xem nhẹ giá trị vĩnh cửu. Xin cho mỗi ngừơi chúng con biết noi gương gia đ́nh Thánh gia biết đặt Chúa và thánh ư Ngài làm trung tâm trong đời sống gia đ́nh. Xin cho mọi thành viên biết qui hướng về Chúa trong cách ứng xử của ḿnh, để mọi người luôn hướng về nhau và cùng nhau hướng về Chúa. Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, xin hăy thánh hóa các gia đ́nh.
Lm Đỗ Lực OP 31.12.2006 dzuize@gmail.com
T́m Về Tổ Ấm (Lc 2:41-52) Ngày nay có nhiều cha mẹ rất lo lắng về con cái. Lo v́ không biết con cái có an toàn khi ra khỏi nhà hay không ? Không biết con có học hành đàng hoàng hay chạy theo bè bạn sống buông thả ? Không biết tương lai con ra sao ? Không biết con có làm bác sỹ, kỹ sư hay phải làm phu khuân vác ? Lo lắng quá, nhiều cha mẹ mất ăn mất ngủ. Thêm vào đó, những lo toan về cuộc sống vật chất, những tương quan gia đ́nh và xă hội v.v. càng chất những gánh rất nặng nề trên vai họ. Muốn t́m một lối thoát và sống hạnh phúc, cần nh́n vào Thánh Gia Thất hôm nay. Nơi đây có một bài học rất giá trị và lớn lao về đời sống gia đ́nh. Bài học trước tiên là sự thinh lặng. Đây là một điều kiện tuyệt vời và cần thiết cho tinh thần. C̣n ai thinh lặng bằng Thánh Giuse, trưởng gia đ́nh ? C̣n Mẹ Maria, trước mọi biến cố, Mẹ “hằng ghi nhớ tất cả những điều ấy trong ḷng.” [1] Phải có một sự thinh lặng nội tâm mới có thể giúp Mẹ suy gẫm và khắc sâu những sự kiện trong cuộc đời Chúa Cứu Thế. Sống trong vùng thôn quê, Mẹ càng dễ có điều kiện thinh lặng mà đi sâu vào mầu nhiệm Thánh Ư Thiên Chúa. Cần phải biết quư trọng sự thinh lặng, mới có thể thấy những giá trị lớn lao đang ch́m sâu hay bị che khuất trong khung cảnh gia đ́nh. Từ đó, cần có một nỗ lực tập thể mới có thể khai phá những giá trị cao quư đó. Nỗ lực đó bắt đầu bằng một sự chiêm niệm mầu nhiệm sự sống trong Thánh Gia Thất. Thánh Gia dạy chúng ta biết sự sống gia đ́nh là ǵ. Đó là một cuộc hiệp thông t́nh yêu, một vẻ đẹp chân phương và đơn sơ, một tính chất thánh thiêng và bất khả xâm phạm. Sống giữa những tương giao thân thiết và ấm cúng, toàn thể thành phần trong căn nhà nhỏ Nadarét đă bước vào cuộc hiệp thông t́nh yêu sâu đậm và nồng nàn, v́ Đức Kitô hiện diện ở đó như “Emmanuen, Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta.”[2] Người là hiện thân t́nh yêu, một t́nh yêu khả giác giữa thế giới hữu h́nh. Qua Người, Mẹ Maria và Thánh Cả Giuse đi vào cuộc hiệp thông sâu xa với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần. Đức Kitô trở thành ch́a khóa mở vào kho tàng t́nh yêu Thiên Chúa và nền tảng cho mọi niềm hy vọng. Nhờ đó, Thánh Gia đứng vững trước những cơn phong ba băo táp. Trong Thánh Gia Thất, một chiều kích vô cùng thánh thiêng được t́m thấy trong tương quan giữa các phần tử, v́ Đức Kitô là tột đỉnh mạc khải t́nh yêu Thiên Chúa làm người. Người hiện diện như t́nh yêu và ḷng thương xót của Thiên Chúa giữa nhân loại. V́ thế, tuy là con, Người vẫn được tôn trọng. Nhưng không phải v́ thế Người đánh mất ḷng hiếu kính đối với cha mẹ. Suốt thời gian sống dưới mái Thánh Gia Thất, Người “hằng vâng phục các ngài,”[3] v́ Người biết Đức Mẹ và Thánh Giuse là những vị đại diện Chúa Cha. Chính nhờ tinh thần hiếu thảo đó, Đức Giêsu đă trưởng thành về mọi mặt. [4] Nếu không, Người không thể nào đứng vững trước bao cơn thử thách và chấp nhận cái chết để cứu độ toàn thể nhân loại. Nhiều gia đ́nh hôm nay đổ vỡ v́ đánh mất chiều kích thánh thiêng. Chỉ c̣n những nhu cầu vật chất. Những tương giao hoàn toàn nhân loại. Các thành phần gia đ́nh không c̣n biết tôn trọng lẫn nhau và lo cho nhau. Tuy sống trong một môi trường nhỏ bé và dễ thẩm thấu, nhưng các thành phần gia đ́nh vẫn là những thực tại bất khả xâm phạm, v́ mỗi người mang một chiều kích thánh thiêng độc đáo. Nhưng chiều kích thánh thiêng không làm cho tương giao giữa các phần tử gia đ́nh nên phức tạp. Quả thế, càng thánh thiêng, Thánh Gia Thất bộc lộ rơ nét vẻ đẹp chân phương và đơn sơ, một đức tính ngày càng hiếm hoi trong các gia đ́nh ngày nay. Càng nhiều nhu cầu, cuộc sống càng phức tạp và con người càng dễ đụng chạm và đ̣i hỏi. Gia đ́nh càng dễ bất ổn và mất b́nh an. Muốn t́m lại được sự b́nh an, gia đ́nh phải t́m lại h́nh ảnh đích thực của ḿnh. Gia đ́nh là phản ánh gia đ́nh Ba Ngôi Thiên Chúa. Thánh Gia Thất là h́nh ảnh tuyệt vời về Ba Ngôi. Quả thực, trong Thánh Gia Thất, Chúa Cha được tôn kính như suối nguồn sự sống và t́nh yêu tuyệt vời. Chúa Con là hiện thân thực sự của t́nh yêu này. Nhờ kinh nghiệm sống, các ngài cảm thấy Chúa Thánh Thần như một Tặng Phẩm t́nh yêu. [5] Sống trong tương quan Ba Ngôi, Thánh Gia cảm thấy hoàn toàn thỏa măn. Tất cả trần gian chỉ c̣n là phương tiện để phục vụ cho một mục đích cao cả là t́nh yêu Thiên Chúa Ba Ngôi. Không c̣n ǵ đơn giản và phong phú hơn ! Ngôi Lời đă làm người và ở giữa Đức Mẹ và Thánh Cả Giuse. Sống dưới mái ấm Nadarét, Đức Giêsu luôn làm việc không những để nên giống Chúa Cha, [6] mà c̣n noi gương Đức Mẹ và Thánh Giuse nữa. Nhờ lao động, Thánh Gia Thất mới tồn tại và phát triển. Cũng nhờ lao động, con người Đức Giêsu mới quen nếp sống tự lập và trưởng thành. Đây là bài học rất lớn của Con Bác Thợ Mộc Nadarét để lại cho chúng ta. Muốn thấu hiểu luật lao động cao cả và mang lại ơn cứu độ cho con người, cần phải nh́n kỹ vào Thánh Gia Thất. Lao động có một chiều kích siêu việt, chứ không chỉ nhằm thỏa măn nhu cầu vật chất. Nếu nhắm đúng ư hướng Thiên Chúa, lao động có thể trở thành một phương tiện đem lại phúc trường sinh [7] và công bố ơn cứu độ cho muôn dân. Chính khi đổ mồ hôi, sôi nước mắt kiếm kế sinh nhai, Đức Giêsu đă học một bài học hy sinh rất lớn. Thánh Gia minh họa cho ta thấy rơ bản chất cụ thể của đời sống gia đ́nh là ǵ. Đó là một trường dạy nhân đức cho cả cha mẹ và con cái. Nơi đó, chúng ta t́m thấy Thiên Chúa, và học cách liên kết với Thiên Chúa và tha nhân. Gia đ́nh là nơi t́nh yêu được trao ban hoàn toàn nhưng không. Đó là nơi chúng ta học cách yêu thương, cầu nguyện và thực hành bác ái. Theo ĐGH Gioan Phaolô II, hơn bất cứ thực tại trần thế nào, gia đ́nh là nơi con người được yêu thương chân thành và học cách thực sự hy sinh chính ḿnh. Nói khác, nơi gia đ́nh, con người học cách trở nên giống Thiên Chúa t́nh yêu. Càng sống trong gia đ́nh, họ càng có nhiều cơ hội chịu đựng, tha thứ và bao dung. Trong khung cảnh nhỏ bé đó, không thiếu những thách đố cho những con người muốn làm chứng cho Chúa. Sống với nhau, không thể tránh những tiêu cực. Làm sao có thể thoát khỏi những tiêu cực đó, nếu không biết tha thứ cho nhau ? Trong môi trường gia đ́nh, con cái được dạy cách nh́n, cách sống và thực hành niềm tin. Từ đó, con người có thể dễ dàng chia sẻ cuộc sống trong cộng đoàn. Những đức tính như bác ái, quảng đại, anh hùng, bao dung đều được hun đúc trong môi trường đó. Những đức tính đó cũng là nền tảng cần thiết cho công cuộc cứu độ và là sức mạnh trấn át những lực phá hủy sự sống. Muốn thế, cần phải mở ḷng lắng nghe tiếng nói từ Thiên Chúa như Thánh Giuse, Đấng đă để lại một gương mẫu cho các bậc làm cha mẹ. Đời sống Người được chúc phúc v́ đă biết chăm lo đến Đức Giêsu và Mẹ Maria. Mỗi khi Người gặp những nguy hiểm trong cuộc sống, thiên thần đều đến báo cho Người trong giấc mộng. Đây là h́nh ảnh tuyệt vời của một con người lắng nghe và hành động theo tiếng nói nằm sâu tận tầng vô thức và được mạc khải trong giấc mơ. Người đă đem Chúa Giêsu và Mẹ Maria tới nơi tiếng đó mời gọi. Bởi vậy, Người đă trở thành bổn mạng cho Giáo hội toàn cầu, không phải chỉ v́ đă coi sóc Thánh Gia Thất, nhưg c̣n v́ cách coi sóc của Người. Muốn chu toàn bổn phận làm cha mẹ, chúng ta cần noi gương Người lắng nghe sứ điệp và các giáo huấn của Chúa qua Giáo hội. Nhờ đó, chúng ta mới được đầy tràn ân sủng để có thể hy sinh cho gia đ́nh. Nh́n vào nguồn ân sủng tràn ngập trong Thánh Gia Thất, chúng ta không khỏi băn khoăn về t́nh trạng gia đ́nh hôm nay. Nhiều người thất bại trong cuộc sống hôn nhân và gia đ́nh, chỉ v́ thiếu ân sủng cần thiết. Họ không được hướng dẫn theo ư hướng Thiên Chúa như Thánh Gia Thất. Quá tự do hay quá lệ thuộc không phải là đường lối Thiên Chúa muốn cho cuộc sống gia đ́nh. Quá tự do như trong nếp sống Tây Phương cũng dễ đưa con người rơi vào t́nh trạng cá nhân chủ nghĩa và hưởng thụ vật chất. Quá lệ thuộc như lối giáo dục Việt nam, con người cũng khó trưởng thành thực sự. Nh́n vào Thánh Gia Thất, mới thấy đường lối giáo dục rất khôn ngoan. Khi làm người con sống dưới mái ấm Nadarét, Đức Giêsu cũng lớn lên theo những định luật tâm, sinh, thể lư. Chắc chắn nhiều lần Người cũng được Đức Mẹ và Thánh Giuse tập đi những bước đầu tiên. Khi tập tễnh bước theo cha mẹ, Người cũng đă có lúc ngă té. Sau mấy lần thất bại, Người đă có thể đi một ḿnh. Từ lúc xa rời cánh tay cha mẹ, Người đă có những bước đi riêng. Bằng chứng suốt ba ngày ở lại trong Đền thờ, Người đă làm cho các ngài lo lắng. Lúc gặp lại, Mẹ Người đă phải than lên : “Con ơi, sao con lại làm cho cha mẹ như thế ? Con thấy không, cha con và mẹ đây đang phải cực ḷng t́m con !” [8] Thắc mắc đó ghi sâu vào cơi ḷng Mẹ một nỗi đau v́ sự chia cách trong thời gian ngắn, nhưng đồng thời cho thấy một hướng đi mới trong cuộc lữ hành trần thế. Người Con không c̣n bước theo cha mẹ nữa. Hướng đi mới đó có thể làm cho cha mẹ ngạc nhiên v́ không thể hiểu thấu mọi góc cạnh, nhưng vẫn không làm cho Người Con xa ĺa sự quan pḥng của Thiên Chúa Cha. Tuy không hiểu những toan tính của Con, ông bà cũng vui mừng khi thấy Người Con “ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa trước mặt Thiên Chúa và người ta.” [9] Ngày tháng cứ dần trôi. Đức Giêsu ngày càng tỏ ra “khó hiểu.” “Bổn phận ở nhà của Cha” [10] ngày càng thúc bách Người. Người hướng về Giêrusalem, lúc mười hai tuổi cùng với cha mẹ, nhưng lúc trên ba mươi tuổi Người leo lên khổ giá một ḿnh. Đó là hướng đi không bao giờ nằm trong tầm nh́n của Mẹ Maria và Thánh Giuse. Nhưng cả hai Đấng đều đă chuẩn bị rất kỹ cho Người Con trong Thánh Gia Thất. Hôm nay, nh́n lại gia đ́nh, chúng ta có bao giờ thấy những bế tắc trong việc giáo dục con cái không ? Tại sao chúng ta cứ để cho con cái bám măi vào tay chúng ta ? Tập cho con đi là để con có thể đi một ḿnh. Tại sao chúng ta không dám cho con tự chọn lấy hướng sống ? Lối giáo dục con theo chế độ bảo hộ có bảo đảm một tương lai tốt đẹp cho con không ? Có một sự bất ổn trong lối giáo dục gia đ́nh Việt nam hôm nay, v́ cha mẹ không hoàn toàn tin tưởng tương lai con cái nằm trong bàn tay Thiên Chúa. Lạy Chúa, xin cho con biết noi theo gương Thánh Gia Thất để biết sống tin tưởng và phó thác vào sự quan pḥng đầy t́nh thương và khôn ngoan của Chúa. Con xin phó thác tất cả gia đ́nh và con cái con trong tay Chúa. Xin Chúa thương che chở và giữ ǵn gia đ́nh chúng con. Amen.
Đức Phaolô VI :
Nazareth Gia Đ́nh Gương Mẫu (Bài suy niệm của Đức Phaolô VI tại Nazareth, ngày 5-1-1964). Hôm nay lễ Gia đ́nh Thánh Gia Nazareth, là ngày lễ thánh hóa các gia đ́nh Công Giáo. Chúng ta hăy lắng nghe lời Đức Phaolô đệ lục nhắn nhủ chúng ta sau đây: Nazareth là trường học đầy tín nhiệm, chính nơi đây các con học được chính cách sống của Chúa Giêsu và các con hiểu hơn về những ǵ Ngài đă dạy trong Phúc Âm. Chính nơi đây các con có thể quan sát và cân nhắc về lối sống đơn thành của Con Thiên Chúa dấu ẩn những ư nghĩa cao thẳm Ngài muốn thể hiện nơi trần gian, Ngài muốn các con chiêm ngắm và thực hành. Chính nơi gia đ́nh Nazareth các con thực sự biết Chúa Kitô thế nào, các con thực sự cảm nghiệm và sống cho gia đ́nh nơi dương thế. Nơi thể hiện đầy đủ thời giờ cho nhau, của cải cho nhau, t́nh thương cho nhau, nơi thể hiện đầy đủ ngôn ngữ, văn hóa, phong tục, tôn giáo.... Tất cả được gồm tóm nơi trường học gia đ́nh, mà Chúa Giêsu đă thực sự sống theo kiếp sống con người, và chính nơi gia đ́nh Nazareth cũng đă lột lại hết mọi ư nghĩa ấy. Chính nơi gia đ́nh này, chúng con học được cả tinh thần tông đồ, khi chúng con thực sự muốn nên môn đệ gieo văi Tin Mừng, gieo văi niềm vui, gieo văi hy sinh, gieo văi dấn thân, gieo văi bác ái đồng loại, gieo văi ḷng đạo đức, và gieo văi chính tinh thần Chúa, cho mọi người trong gia đ́nh con nữa. Lời Chúa qua Phúc Âm cũng chỉ dạy như vậy. Nhiều lúc cha muốn trở lại thành con trẻ, trở lại tuổi trẻ của ḿnh xưa kia, để được tham gia vào những hoạt động thánh thiện của gia đ́nh chúng ta, của gia đ́nh Nazareth, để được gần Đức Mẹ Maria, gần người mẹ, mà học lại những bài học đầy nhiệt tâm của mẹ ḿnh truyền thụ. Gần người cha để thực tập những bài học quí báu của trường đời cha đă từng trải. Gần người anh, người chị để học lại lối sống đạo sốt sáng, anh chị đă học được nơi trường học Công Giáo, nơi các cha, các soeurs, nơi sách Phúc Âm Thánh. Nền giáo dục gia đ́nh quan trọng chừng nào! Tuy cha không trở lại được tuổi trẻ, cũng như nhiều các con đă quá tuổi thơ mộng ấy, nhưng bài học gia đ́nh không bao giờ chấm dứt cả. C̣n học và học măi. Khi nh́n lại máng cỏ, nh́n lại căn nhà Nazareth, cha cũng như các con chắc chắn sẽ mang theo h́nh ảnh của gia đ́nh này về nhà, suy niệm và thực hành nơi gia đ́nh chúng ta. Trước hết, các con hăy đem bầu khí yên tĩnh của gia đ́nh Nazareth về. Cái yên lặng của gia đ́nh dạy chúng con bài học an b́nh thoải mái. Đêm an b́nh Nazareth đă mở ra, nhắc các con làm an b́nh cho nhau, đừng để xáo trộn nếp sống tốt đẹp của gia đ́nh. Giữ nếp sống yên lặng gia đ́nh, giúp chúng con biết hướng ḷng về với Chúa. Cảm nghiệm được Thiên Chúa ngự trong gia đ́nh. Điều thứ hai, chúng con hăy học nơi nếp sống gia đ́nh Nazareth gương mẫu sự thánh thiện của mỗi tâm hồn : Mọi người đều biết lo cho nhau, chia sẻ cho nhau t́nh người qua việc săn sóc, giúp đỡ, vâng lời, yêu mến, nhường nhịn, kính trên nhường dưới, ḥa b́nh trong gia đ́nh là ở đó. Điều cuối cùng các con học nơi gia đ́nh Nazareth là sự làm việc và thương yêu. Mẹ Maria, Thánh Giuse, Chúa Giêsu làm việc luôn, không ai quên nhiệm vụ ḿnh phải làm. Không ai ỷ lại vào người khác. Chu toàn nhiệm vụ, chính là gương mẫu tuyệt hảo, để đánh giá trị cho cuộc sống mai sau đó các con ạ. Một lần nữa, cha nhắc lại với các con: Làm trọn nhiệm vụ ḿnh trong gia đ́nh là một việc bác ái cao cả với chính bản thân ḿnh. Và hữu ích hơn nữa, khi các con làm thay cho người khác nữa. Đó là đặc tính của Đức Ái Công Giáo. Đức Tính của ḥa b́nh. Để kết luận, cha nhắc các con gắng nh́n sâu vào : Nếp sống gia đ́nh Nazareth, v́ nơi đây không có ǵ khác gia đ́nh chúng con đang sống đâu. Chỉ khác ở chỗ gia đ́nh an ḥa trong yên tịnh, gia đ́nh bác ái trong phục vụ, chia sẻ. Gia đ́nh yêu thương trong thánh thiện đạo đức. Chúa Giêsu, Mẹ Maria, Thánh Giuse là thầy, là Chúa, là Mẹ chúng ta đă làm gương rồi đó. Áp dụng vào cuộc sống, chúng ta hăy học nơi gia đ́nh Nazareth gương sống: An ḥa trong yên tịnh. Bác ái trong việc phục vụ nhau, và Yêu thương nhau trong đời sống thánh thiện đạo đức. Gia Đ́nh Nagiarét Gia đ́nh là chiếc nôi, là trường học của biết bao người trẻ, là nơi chúng ta sinh ra và lớn lên. Khi chúng ta được sống trong một gia đ́nh b́nh an, tràn đầy t́nh yêu thương là điều hạnh phúc hằng mơ ước của biết bao người. Nhưng có mấy ai trong chúng ta được sống trong gia đ́nh không có sào sáo, không gặp cảnh gian nan trong cuộc sống ? Đức Giêsu của chúng ta cũng là người sống và trưởng thành từ nơi mái ấm của gia đ́nh. Đây là một gia đ́nh đạo hạnh, có bầu khí cầu nguyện, t́nh yêu thương được lan tỏa ra từ các thành viên trong gia đ́nh. Nhưng cũng như bao các gia đ́nh b́nh thường khác, gia đ́nh Nazarét cũng trải qua nhiều bước gian truân trong cuộc đời. Chẳng thế mà khi cưu mang Hài Nhi Giêsu, gia đ́nh Nazarét trải qua biết bao là thử thách, sóng gió của cuộc đời. Phải kê khai nhân khẩu ở một nơi cách xa nhà mấy ngày đường, thánh Giuse và mẹ Maria chịu lụy vuợt đường trường trong gian nan, khổ cực để rồi trên đường đi phải đón nhận một nỗi buồn khổ là phải sinh con giữa đồng vắng, nơi chuồng ḅ, lừa khi không t́m được nhà để trọ. Rồi đến cuộc rượt đuổi t́m giết Hài Nhi của Hêrôdê đă làm cho gia đ́nh này phải bao phen khốn đốn. Đang đêm, thánh Giuse đă phải thức dậy đưa gia đ́nh đi trốn, để lánh nạn. Tuy nhiên t́nh yêu thương đùm bọc nhau của từng thành viên trong mái ấm Nazarét là động lực mạnh giúp mỗi người trong gia đ́nh vượt qua gian khó. Ở Nazarét, thánh Giuse là người cha công chính làm nghề thợ mộc để nuôi gia đ́nh của ḿnh. Cũng tại đây, thánh Giuse và mẹ Maria là cha, mẹ; là những người thầy đầu tiên; là người đồng hành cùng Hài Nhi Giêsu. Các ngài nuôi dưỡng, huấn luyện Hài Nhi lớn lên trong t́nh yêu thương. Riêng Hài Nhi Giêsu đón nhận nơi đây là ngôi trường đầu tiên chấp nhận vâng theo sự chỉ bảo hướng dẫn của cha mẹ. Năm lên muời hai tuổi, trẻ Giêsu đă làm cho cha mẹ một phen lo lắng và ngạc nhiên. Đó là lần thánh Giuse và mẹ Maria lạc mất con, rồi lại t́m thấy con ḿnh sau ba ngày. Trẻ thơ Giêsu đang “ngồi giữa các thầy dạy vừa lắng nghe họ, vừa đặt câu hỏi” (Lc 2, 46). Lúc đó, các ngài không hiểu được con của ḿnh là đứa khôn ngoan biết vâng nghe lời cha mẹ lại có hành động để cho cha mẹ phải lao tâm, khổ cực như vậy. Nhưng các ngài vẫn đồng hành và đón con về lại Nazarét. Ở đây, Giêsu tiếp tục vâng phục cha mẹ, ngày càng khôn lớn trưởng thành nhân bản, chững chạc, quân b́nh tâm linh lẫn thể xác, chuẩn bị ngày rời Nazarét thi hành sứ vụ Thiên Chúa Cha trao. Riêng mẹ Maria vẫn tiếp tục trao hiến đồng hành cùng con trong suốt quá tŕnh rao giảng; để rồi âm thầm lặng lẽ đau khổ đứng dưới chân cây thập giá đón nhận lời chăn chối của con ḿnh. Tuy nhiên sau biến cố Phục Sinh, Mẹ mới thực sự hiểu con ḿnh. Ngày nay, gia đ́nh vẫn là thành phần quan trọng đóng góp cho Xă hội những người con ưu tú, tài năng, đạo đức. Nhưng trong đó không ít gia đ́nh đang ngày càng rạn nứt. Các trẻ thơ, các bạn trẻ đang mất dần chỗ dựa vững chắc từ gia đ́nh. Các bạn trẻ mất phương hướng khi bước vào đời. Họ thiếu người đồng hành từ cha mẹ, những người thân trong gia đ́nh. Những gia đ́nh đó thường là những gia đ́nh có cha mẹ ly dị hoặc lo làm ăn ít quan tâm đến con cái. Mọi sự nuôi nấng con cái phó mặc cho nhà trường và Xă hội. Thế nên không ít bạn trẻ rơi vào các tệ nạn Xă hội như : x́ ke, ma túy,các chất gây nghiện khác và sống thác loạn… Tôi ước mong rằng, trong Xă hội ngày càng phát triển, gia đ́nh vẫn là nơi những người trẻ được sống t́nh thân thương; là nơi người trẻ có cha mẹ, những người thân trong gia đ́nh cùng đồng hành để người trẻ có đủ khả năng, chững chạc, đạo đức, trưởng thành nhân bản bước vào cuộc sống trong Xă hội ngày nay. |